WRZÓD

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

WRZÓD

ubytek w tkankach patologicznie zmienionych, sięgający poza warstwę nabłonkową. Wrzód Curlinga (wrzód stresowy) - owrzodzenie żołądka powstające u ciężko oparzonych. Jest wrzodem stresowym stanowiącym odmianę ostrego stanu zapalnego błony śluzowej żołądka. Czynnikiem przyczynowym jest niedokrwienie żołądka wynikające z zaburzeń ogólnoustrojowych (wstrząs) i nadkwaśność. Jest to zazwyczaj płytka zmiana, zlokalizowana w dnie żołądka, ze stosunkowo nieznaczną tendencją do masywnego krwawienia (ok. 5%). Powikłanie takie znacznie pogarsza stan chorego i może być bezpośrednią przyczyną zgonu. Szczególnie ważne jest zapobieganie ich powstawaniu przez zastosowanie dożylnej farmakoterapii przeciw-wrzodowej u wszystkich chorych zagrożonych. Wrzód Cushinga ostry wrzód żołądka u osób z ciężkim uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. Wrzód Hunnera rodzaj zapalenia ściany pęcherza moczowego, będący odmianą chorób autoimmunologicznych lub odczynem uczuleniowym. Objawy są podobne do spotykanych w początkowych stadiach raka, należy więc zawsze przeprowadzić odpowiednie badania. W błonie śluzowej pęcherza tworzą się owrzodzenia, które następnie bliznowacieją, co prowadzi do stopniowego obkurczania się pęcherza ze zmniejszeniem jego pojemności (częstomocz), krwiomoczem i bolesnym jego oddawaniem. Choroba dotyczywrzód
najczęściej kobiet w wieku średnim. Leczenie immunologiczne trzeba niekiedy łączyć z zabiegami przyżegania krwawiących miejsc, rozciągania pęcherza, a niekiedy jego wycięcia. Wrzód kontaktowy to owrzodzenia pojawiające się jedno- lub obustronnie na błonie śluzowej wyrostków głosowych chrząstek nalewkowatych krtani. Pojawiają się najczęściej z powodu gwałtownego przeciążenia strun głosowych (uszkodzenie pojawia się po nagłej, gwałtownej tonacji). Pewną rolę w powstawaniu zmian może odgrywać refluks treści żołądkowej. W czasie mówienia i przełykania pojawia się umiarkowany ból i różnego nasilenia chrypka. Pobranie wycinka z badaniem histopatologicznym służy wykluczeniu zmian nowotworowych. Przewlekłe owrzodzenie prowadzi do powstawania ziarniniaków i stałej chrypki. Leczenie opiera się na zakazie mówienia (nawet przez 6tyg.), a po wygojeniu zmian na oszczędzaniu aparatu mowy. Ziarniniaki mają skłonność do nawrotów nawet po ich chirurgicznym usunięciu. Wrzód miękki - szankroid, ostra miejscowa choroba zakaźna przenoszona drogą płciową charakteryzująca się występowaniem bolesnych owrzodzeń narządów płciowych i ropieniem węzłów chłonnych pachwinowych. Przyczyną jest bakteryjne zakażenie Gramr laseczką Haemophilus ducrei. W Polsce występuje sporadycznie, dotyczy zwykle krajów tropikalnych. Po zakażeniu okres inkubacji wynosi około 3-7dni. Po tym czasie powstają małe bolesne grudki (zwykle w okolicach genitaliów), szybko zmieniające się w płytkie owrzodzenia o postrzępionych, podminowanych brzegach. W. są miękkie, bolesne, otoczone czerwoną, obrzękniętą obwódką. Niekiedy łączą się i drążą w głąb powodując znaczne uszkodzenia tkanek. Węzły chłonne pachwinowe stają się tkliwe, powiększają się i zlepiają tworząc chełboczące ropnie. Skóra nad nimi pęka i tworzą się obficie sączące przetoki. Leczenie polega na antybiotykoterapii. Wrzód rogówki miejscowa martwica rogówki wywołana zakażeniem bakteryjnym, wirusowym, grzybiczym lub pierwotniakowym. Najczęściej przyczyną jest zakażenie gronkowcem, pneumokokiem lub pałeczką ropy błękitnej. Dochodzi do niej podczas urazu oka, wikła obecność ciał obcych rogówki lub zbyt długie noszenie soczewek kontaktowych. Może też szerzyć się z okolic np. zapalenie worka łzowego, brzegów powiek, jaglica, zapalenie spojówek. Do owrzodzenia rogówki doprowadzić mogą też zaburzenia metaboliczne rogówki spowodowane niedoborem witaminy, a lub białka, a także ekspozycja na niekorzystne czynniki zewnętrzne (np. w niedomykalności powiek). Objawy to ból, światłowstręt i wzmożone łzawienie. Uszkodzenie rozpoczyna się mętnym, szarym naciekiem, którego martwica prowadzi do powstania W. Może ono szerzyć się na całej powierzchni rogówki lub drążyć w głąb do przedniej komory oka (ropoocze). Niezależnie od leczenia miejscowego gojenie polega na tworzeniu zmętniającej blizny (bielmo) powodującej utratę wzroku. Leczenie tego powikłania polega na przeszczepie rogówki. Wrzód trawienny jest głównym sprawcą choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, która stanowi jedną z najczęstszych chorób układu pokarmowego (w Polsce około 10%) I zaliczana jest do chorób społecznych oraz cywilizacyjnych. Wrzód trawienny to wyraźnie odgraniczone owrzodzenie błony śluzowej, penetrujące przez warstwę mięśniową śluzówki i powstające w miejscach narażonych na działanie soku żołądkowego (pepsyna i kwas solny). Powstają zwykle w początkowym odcinku dwunastnicy (opuszka) oraz wzdłuż krzywizny większej żołądka, mogą jednak pojawiać się na całym obszarze tych narządów, niekiedy też w zespoleniach żołądka z jelitem (pooperacyjne). Aby powstało owrzodzenie błona śluzowa musi utracić swoją naturalną odporność na agresję zawartości żołądka. Dzieje się tak przy nad-miernej kwasowości soku żołądkowego lub uszkodzeniu błony śluzowej przez bakterie Helicobacter pylori, promieniowanie jonizujące, leki przeciwzapalne itd.