URAZ

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

URAZ

dynamiczne przeniesienie energii przekraczającej wytrzymałość żywych tkanek, co wywołuje ich uszkodzenie, a w następstwie zaburzenia ich czynności lub nawet całego organizmu. W zależności od nośnika energii wyróżnia się U. mechaniczne (wybuch, hałas, uderzenia, rany), termiczne (oparżenia i odmrożenia), energią jonizującą, prądem elektrycznym itp. W innym ujęciu urazem jest każde działanie wywołujące uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć, a więc także wpływające negatywnie na stan psychiczny (u. psychiczny). Jeżeli U. uszkadzając,' tkanki nie spowoduje zgonu, dochodzi do reakcji gojenia, która niezależne od miejsca, rozległości i typu U. jest reakcją zapalną. W jej rezultacie powstaje blizna będąca niepełnowartościową tkanką, zdecydowanie różną od tkanki macierzystej. Jedynie uszkodzenia kości i wątroby goją się bez pozostawienia blizny w procesie regeneracji. Uraz akustyczny - uszkodzenie ucha wewnętrznego wskutek działania hałasu. Ekspozycja na intensywny hałas prowadzić może do zaniku komórek rzęskowych w narządzie Cortiego. Poszczególne osoby mają różną tolerancję na hałas i związaną z nim utratę słuchu, jednak każdy dźwięk o natężeniu ponad 85dB jest szkodliwy i zazwvczaj towarzyszy mu szum uszny o wysokiej częstotliwości (—> hałas). Uraz psychiczny traumatyczne wydarzenie zaburzające dotychczasowe funkcjonowanie psychiki. Zdarzenie traumatyczne jest to zdarzenie, w którym narażone jest życie lub zdrowie osoby lub bycie świadkiem takiej sytuacji. Może być to wiadomość o nagiej i nienaturalnej śmierci bliskich nam osób, źle rokująca diagnoza medyczna w stosunku do nas lub osób nam bliskich. U. jest tym silniejszy im wraźniej zdefiniowany, widoczny jest jego sprawca. Udział dzieci w zdarzeniu w sposób zdecydowany nasila oddziaływanie na psychikę. Dla wielu osób uczestniczących w zdarzeniach traumatycznych najgorszym okresem jest moment wyjścia z sytuacji zagrażającej, kiedy najgorsze już minęło, a wciąż odczuwa się silne emocje. Wszyscy spodziewają się, że już z tymi osobami jest wszystko w porządku przeżyli pizecież to, co najgorsze - ale źle się czują, często starają się to ukryć przed innymi, nawet najbliższymi osobami. Czasami po prostu wstydzą lub boją się prosić innych o pomoc. Wpływ wydarzenia powodującego U. na osoby biorące w nim udział może przejawiać się: bezsennością lub innymi problemami ze snem, zaburzeniami koncentracji, gniewem, niezdolnością do pracy, przygnębieniem, pogorszeniem funkcjonowania społecznego, obwinianiem się, rozpaczą, intruzywnymi bardzo żywymi nawracającymi obrazami zdarzenia, poczuciem wyizolowania bycia niezrozumianym, uogólnionym lękiem i niepokojem, utratą apetytu, spadkiem masy ciała. Skutki mogą być bardzo długotrwałe i prowadzić do zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym, ekonomicznym, a nawet samobójstw. W leczeniu konieczna jest pomoc psychologa lub psychiatry.





Zobacz również, zioła URAZ: