TLENEK WĘGLA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

TLENEK WĘGLA

(CO) potocznie: czad; bezbarwny, bezwonny, pozbawiony smaku i własciwości drażniących gaz o ciężarze właściwym nieco mniejszym od powietrza. CO powoduje niedotlenienie tkankowe, konkurując z tlenem o miejsca wiązania białek hemowych przenoszących tlen - hemoglobiny, mioslobinv. Powinowactwo CO do hemoprotein jest nawet do 500 razy większe od powinowactwa tlenu. Tlenek węgla wywiera bezpośrednie toksyczne działanie na poziomie komórkowym, upośledzając procesy oddechowe
zachodzące w mitochondriach. Jest to spowodowane wiązaniem się CO z kompleksem oksydazy cytochromowej. Objawy zatrucia tlenkiem węgła zależą od stężenia karboksyhemoglobiny - przy zawartości rzędu 0-10% mogą nie występować żadne objawy, między 10% a 20% występują bóle głowy, przy stężeniach rzędu 30-40% występują pulsujące bóle głowy, nudności, wymioty, osłabienie i senność, tętno i oddychanie jest przyśpieszone. Przy stężeniach powyżej 50% występuje utrata koordynacji ruchów, utrata przytomności, oddech Cheyne'aStokesa, skurcze mięśni, niewydolność oddechowa, zwolnienie akcji serca, w końcu zgon. Podstawowe leczenie w zatruciu tlenkiem węgla to terapia tlenem pod zwiększonym ciśnieniem w komorze hiperbarycznej oraz leczenie objawowe. Najczęstszymi przyczynami zaczadzenia, to niesprawne grzejniki, pożary, samochodowe gazy wydechowe (wdychanie spalin jest najczęstszym sposobem popełnienia samobójstwa przez zatrucie CO).