A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
TĘŻEC (tetanus); ostra choroba zakaźna spowodowana zakażeniem laseczkami tężca (Clostridium tetani). Rezerwuarem zarazków jest kał zwierząt, zwłaszcza koni, przetrwalniki laseczek tężca zachowują zdolność przetrwania w glebie i wydalinach zwierząt wiele lat. Za rozwój objawów w przebiegu tężca odpowiada egzotoksyna tetanospazmina. Jad tężcowy drogą krwi dostaje się do C.U.N. Toksyna zostaje związana z gangliozydami błon komórkowych w obrębie synaps i powoduje zahamowanie uwalniania inhibitorów neurotransmiterów z zakończeń nerwowych. Dochodzi do wzmożenia napięcia mięśniowego i fonicznych drgawek. Okres wylęgania tężca średnio trwa od 5 do 10 dni. Najczęstszym objawem jest szczęko-ścisk. Oprócz tego występować mogą: trudności w połykaniu, drażliwość, sztywność karku, ból głowy, gardła, dreszcze, gorączka. Chory ma kłopoty z otwarciem ust, pojawia się charakterystyczny grymas, jakby maskowaty uśmiech (risus sardonicus). Wzmożone jest napięcie mięśni brzucha, karku, pleców, skurcz zwieraczy powoduje zatrzymanie oczu i stolca. Wzmożone napięcie mięśni między-żebrowych powoduje utrudnienie oddychania, co prowadzi do rozwoju niewydolności oddechowej. Zasadą leczenia jest zapewnienie skutecznej wentylacji poprzez podłączenie chorego do respiratora, stosowanie leków uspokajających, zmniejszających napięcie mięśniowe oraz neutralizację nie-związanego jadu tężcowego. W tym celu stosuje się surowicę przeciwtężcową zawierającą antytoksynę. Antybiotyki mają znaczenie jedynie pomocnicze, raczej w leczeniu powikłań, a nie w leczeniu choroby zasadniczej. Ważnym elementem terapii jest dokładne chirurgiczne oczyszczenie rany, będącej źródłem wnikania zarazków. Podstawowe znaczenie ma profilaktyka tj. stosowanie odpowiednich szczepień ochronnych i podawanie ana-
toksyny. Uważa się, że jeśli od ostatniej dawki toksoidu w chwili zranienia nie minęło 5 lat to doszczepianie nie jest konieczne, osoby szczepione w okresie dłuższym niż 5 lat winny dostać dawkę przypominającą. Rokowanie mimo postępów terapii w ciężkich postaciach tężca jest nadal bardzo poważne, wskaźnik śmiertelności wynosi około 50%.
Zobacz również, zioła TĘŻEC:
|