A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
RZĘSISTKOWICA
trychomonadoza; ostra lub pierwotnie przewlekła choroba zakaźna wywołana przez pasożytniczego pierwotniaka o kształcie gruszkowatym, posiadającego witki - rzęsistka pochwowego (Trichomonas vaginalis), który jest spotykany w drogach moczowo-płciowych u obu płci. Do zarażenia dochodzi najczęściej drogą płciową. Możliwe jest też zakażenie pośrednie - poprzez używanie wspólnych ręczników, przyborów toaletowych, bielizny pościelowej, urządzeń sanitarnych. Rzęsistek pochwowy przeżywa w kroplach niewyschniętej wydzieliny chorej osoby i stanowi źródło zarażenia. Wyposażony w znakomite narządy ruchu, szybko przedostaje się do pochwy, następnie do szyjki macicy. W niektórych przypadkach może kolonizować macicę, a nawet jajowody. Dociera również przez cewkę moczowądo pęcherza moczowego. U mężczyzn pierwotniak ten przenika do gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych z worka napletkowego przez cewkę moczową. Może też dostać się do pęcherza moczowego. Po zarażeniu się rzęsistkiem pochwowym najczęściej dochodzi do ostrego stanu zapalnego (np. pochwy), który nieleczony przechodzi w zapalenie przewlekłe, a następnie w przewlekłe utajone. Objawy chorobowe wstępujące w ostrej postaci R. to przede wszystkim u pławy (wydzieliny z dróg rodnych): bardzo obfite, pieniste, cuchnące, o barwie przeważnie żółtej lub zielonkawej, a także świąd, pieczenie, ból w okolicy krocza, podrażnienie sromu i pochwy. Gdy do infekcji dróg płciowych dochodzi zarażenie dróg moczowych, może wystąpić pieczenie, częstomocz, parcie na mocz, a nawet bolesne oddawanie moczu oraz bóle w podbrzuszu. Rzęsistek pochwowy może bytować w sposób bezobjawowy np. w gruczole krokovwm mężczyzny i stanowić źródło zakażenia dla kobiet. Do zarażenia partnerki dochodzi przez wydzielinę gruczołu krokowego i zainfekowane nasienie. U kobiet w stadium utajonym przewlekłym również brak jest klinicznych objawów infekcji. Trichomonas vaginalis może znajdować się w pochwie przez wiele lat bez objawów chorobowych. Jednak taki stan utajenia może w każdej chwili ulec zaostrzeniu. Wiąże się to z możliwością zarażenia partnera seksualnego. U mężczyzn dochodzi do zapalenia napletka i żołędzi, a następnie cewki moczowej. Zakażenie cewki przebiega zwykle łagodnie. Może jednak przejść w stan ostry z obfitym ropnym wyciekiem z cewki moczowej. Towarzyszy mu świąd, ból cewki moczowej, częstomocz i pieczenie podczas oddawania moczu. Czasami do ostrego stanu zapalnego cewki moczowej dołącza się ostre zapalenie gruczołu krokowego z bolesnym częstomoczem oraz bólami w kroczu. Częstość występowania R. jest zmienna. Osoby mające stałych partnerów seksualnych i znajdujące się pod dobrą opieką ginekologiczną chorują rzadko. Natomiast schorzenie to występuje aż u 50% osób nieprzestrzegających higieny i często zmieniających partnerów seksualnych. R. towarzyszą zazwyczaj zakażenia bakteryjne i grzybicze (np. Candida albicans). Przewlekła i nieleczona R. może powodować bezpłodność oraz być przyczyną powikłań ciążowych. Podstawą rozpoznania jest wykrycie badaniem mikroskopowym pasożytów w odpowiednio pobranym i przygotowanym materiale biologicznym (wydzielina pochwy, cewki moczowej, osad moczu). Leczenie rzęsistkowicy polega na podawaniu doustnie pochodnych imidazolu (np. metronidazolu). Ze względu na duże prawdopodobieństwo (prawie 100%) zarażenia partnera seksualnego, trzeba bezwzględnie przeprowadzić u niego leczenie. Niezbędne jest przeprowadzenie badań kontrolnych po 3 tygodniach po zakończeniu kuracji. Zakażenie pierwotniakiem jest trudne do zwalczenia z tego względu, że bezobjawowi nosiciele będący siewcami Trichomonas vaginalis nie są świadomi (nie mając objawów klinicznych choroby), że zarażają swoje partnerki/partnerów. Pierwotniaki niezwykle łatwo przenoszą się z człowieka zarażonego na zdrowego. Bardzo dużą rolę w zapobieganiu chorobie odgrywa przestrzeganie podstawowych zasad higieny życia codziennego, a przede wszystkim unikanie przygodnych kontaktów seksualnych. Ważne jest także stosowanie przez mężczyzn prezerwatyw.