A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
RYBONUKLEINOWY KWAS
(RNA - ang. ribonucleic acid); nić tego kwasu jest bardzo podobna do pojedynczej nici DNA, zbudowana z połączonych nukleotydów (polimer). Są jednak między nimi istotne różnice: cukier zawarty w RNAto ryboza, a nie deoksyryboza, zamiast tyminy RNA zawiera uracyl. Nici RNA mają różną długość: od około 100 do kilku tysięcy nukleotydów. Stanowi większość kwasów nukleinowych w komórce (jest go 5 do 10 razy więcej niż DNA). Są różne klasy RNA, znajduje się we wszystkich komórkach i bierze udział w translacji, czyli syntezie białek. Najliczniej występującą klasą R. jest rybosomowy RNA (rRNA), którego jest kilka różnych rodzajów; tworzy on strukturę rybosomów (jednostki odczytujące zakodowaną w genomie - DNA strukturę białka). Transportujący, przenośnikowy - tRNA to cząstki przenoszące aminokwasy na miejsce, gdzie odbywa się synteza białek (translacja). Jest wiele rodzajów tRNA. Każdy aminokwas ma odpowiednie dla siebie tRNA, a każdy tRNA ma w swoim łańcuchu miejsce przyłączenia odpowiedniego aminokwasu. Cząsteczki tRNA są bardzo małe w ich skład wchodzi tylko około 70-80 nukleotydów. Krótkie łańcuchy tRNA są skręcone w paru miejscach i tworzą podwójny heliks. Heliksy są oddzielone czterema pętlami - trzema dużymi i jedną małą, w taki sposób, że całość przypomina liść koniczyny. Druga pętla tRNA jest to tzw. antykodon. Jest to najważniejsza część tRNA, jako że rozpoznaje kodony w mRNA (kombinacja trzech następujących po sobie zasad nukleinowych; każdy kodon koduje jeden aminokwas) i przyłącza do nich odpowiednie antykodony. Antykodon stanowi jednostkę czynną w procesie biosyntezy białka w komórce. Nazwa antykodon oznacza przeciwieństwo (tzn. odpowiadają sobie, pasują jak klucz do zamka) nukleotydów znajdujących się na antykodonie do nukleotydów znajdujących się na kodonie w mRNA. Matrycę stanowi mRNA zawierający kodon, a do poszczególnych kodonów przyłączają się komplementarne cząsteczki tRNA ze specyficznym aminokwasem. Proces ten zachodzi w rybosomach, w procesie translacji rybosom odczytuje sekwencję nukleotydów mRNA i przy pomocy tRNA tłumaczy ją na sekwencję aminokwasów białka. W procesie tym rybosomy przyłączają się do końca cząsteczki mRNA i wzdłuż niej wędrują, umożliwiając cząsteczkom tRNA odszyfrowanie informacji (kodon-antykodon) i odpowiednie ułożenie aminokwasów, które zostają następnie połączone we właściwym porządku wiązaniami peptydowymi.