RÓŻYCZKA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

RÓŻYCZKA

odra trzydniowa; ostra, wirusowa choroba zakaźna, zazwyczaj o łagodnym przebiegu klinicznym, ale mogąca być przyczyną poronień, uszkodzenia noworodków oraz wad wrodzonych u dzieci kobiet, które przebyły R. w pierwszych trzech miesiącach ciąży. Wirus różyczki to RNA-wirus należący do togawirusów przenoszący się przez kontakt bezpośredni albo drogą powietrzną. Chory jest zakaźny przez tydzień przed wystąpieniem wysypki i do tygodnia po jej ustąpieniu. Dzieci zakażone w życiu płodowym przez łożysko matki mogą być źródłem zakażenia jeszcze przez wiele miesięcy po urodzeniu. R. jest mniej zakaźna niż odra, dlatego wiele osób nie przechorowuje jej w dzieciństwie. W następstwie tego jest na nią podatnych około 15% kobiet. Wiele przypadków R. jest nierozpoznanych, gdyż mogą przebiegać bardzo łagodnie i w sposób niecharakterystyczny. Większe epidemie występują, co 6-9 lat, zwłaszcza wiosną. Odporność na raz przechorowaną R. utrzymuje się przez całe życie. Po okresie wylęgania trwającym 14-21 dni, u dzieci występuje trwający zwykle 1 -5 dni okres zwiastunów, przejawiający się złym samopoczuciem i powiększeniem węzłów chłonnych. U młodzieży i dorosłych objawy mogą być subtelne lub nie występować wcale. Typowe dla R. jest mierne powiększenie węzłów chłonnych (mogą być tkliwe) potylicznych, karkowych i szyjnych. Wraz z typową wysypką nasuwa ono właściwe rozpoznanie. Wysypka zaczyna się na twarzy (charakterystycznie za uszami) i szyi, szybko rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Na podniebieniu może pojawić się wysypka, która powiększa się i przechodzi na tylną ścianę gardła. Wysypka trwa najczęściej trzy dni, a w trakcie jej ustępowania mogą pojawić się przebarwienia, ustępujące w ciągu jednego dnia. Objawy ogólnoustrojowe są nieznaczne: pogorszenie samopoczucia oraz sporadyczne bóle stawów (u dorosłych nie występują). Chorzy uświadamiają sobie chorobę dopiero wówczas, gdy pojawi się wysypka na klatce piersiowej, ramionach i czole. Bardzo rzadkim powikłaniem jest zapalenie mózgu (obserwowane u młodych mężczyzn podczas epidemii, często wraz z bólami jąder). Szczególną jest postać różyczki u dzieci zakażonych wewnątrzłonowo. Zakażenie, do którego dochodzi zwykle w pierwszym trymestrze ciąży może powodować obumarcie płodu, a pewien odsetek noworodków z tych ciąż rodzi się z wadami wrodzonymi, takimi jak: wady serca, niedorozwój gałek ocznych, upośledzenie słuchu, ślepota i opóźnienie umysłowe. Nie każde zakażenie matki wiąże się z zakażeniem płodu, lecz jeśli do niego dojdzie to brak jest skutecznego leku. Leczenie postaci dorosłych jest objawowe, choć rzadko wskazane, ważna natomiast profilaktyka szczepienie dziewczynek i kobiet planujących ciążę. Przed szczepieniem można ocenić odporność określając miano przeciwciał przeciwko wirusowi R. U dzieci z objawami R. wrodzonej może rozwinąć się postępujące różyczkowe zapalenie mózgu, prawdopodobnie na skutek reaktywacji zakażenia. Rozwija się we wczesnym okresie życia, u dzieci z już istniejącymi poważnymi uszkodzeniami. Dochodzi do porażenia spastycznego, bezwładu, pogarszania się czynności umysłowych oraz ataków padaczki. Brak jest leczenia, a dzieci te giną.





Zobacz również, zioła RÓŻYCZKA: