REUMATYCZNA CHOROBA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

REUMATYCZNA CHOROBA

gorączka reumatyczna, potocznie: reumatyzm; przewlekły proces zapalny, charakteryzujący się zaostrzeniami i nawrotami. Najczęściej chorują dzieci między 5--15 r.ż. Obserwuje się przypadki rozwoju choroby u dorosłych. Choroba ma prawdopodobnie podłoże autoimmunologiczne, a poprzedzające wystąpienie objawów zakażenia przez paciorkowce B-hemolizujące grupy A, odpowiada za ostry rzut choroby reumatycznej. Paciorkowce hemolizujące wytwarzają toksyny: streptolizynę - powodującą hemolizę krwinek; streptokinazę enzym aktywujący plazminogen (przechodzi on w plazminę rozpuszczającą włóknik); hialuronidazę - enzym powodujący depolimeryzację kwasu hialuronowego, który jest składnikiem kolagenu. Oznaczanie miana przeciwciał przeciwko tym antygenom jest pomocne w rozpoznaniu choroby reumatycznej. Najbardziej przydatne okazało się oznaczanie miana ASO (antystreptolizyny). Odczyn autoimmunologiczny to produkcja przeciwciał skierowanych przeciwko własnym komórkom i niszczenie ich. Ostatnie badania wskazują, że u podłoża chorób reumatycznych może leżeć zjawisko apoptozy tj. samounicestwienia się ko-mórek. Dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne. Klasyfikacja chorób reumatycznych zawiera ok. 200 różnych jednostek chorobowych. Procesem chorobowym może być objęty układ sercowo-naczyniowy, krwiotwórczy, limfatyczny, immunologiczny, układ nerwowy, mięśnie szkieletowe, skóra i gruczoły wydzielania wewnętrznego. Klasyfikacja chorób reumatycznych zawiera: uogólnione choroby tkanki łącznej; zapalenia stawów z towarzyszącym zapaleniem kręgosłupa; chorobę zwyrodnieniową stawów; zapalenie stawów, pochewek ścięgien wywołane przez infekcje bakteryjne, wirusowe i grzybicze; choroby metaboliczne i endokrynne z objawami stawowymi; choroby kości i chrząstek z towarzyszącymi objawami stawowymi; zmiany okołostawowe. Choroby reumatyczne mają tak różne objawy, że właściwe ich zdiagnozowanie jest bardzo trudne. Im więcej mamy wyników, tym mniejsza możliwość pomyłki. Do badań standardowych zalicza się: morfologię krwi z rozmazem, OB., badanie ogólne moczu, badania rentgenowskie stawów i klatki piersiowej, próby wątrobowe, ultrasono-grafię i EKG. Wykonuje się także badania specjalistyczne: wzrost wskaźników ostrej fazy - białko Creaktywne, test lateksowy. Wykrywa się w nich przeciwciała i antygeny charakterystyczne dla po-szczególnych rodzajów choroby. Do badań wysokospecjalistycznych należą rezonans magnetyczny i artroskopia. Do wykonywanych badań mikrobiologicznych zalicza się posiew wymazu z gardła w celu stwierdzenia obecności paciorkowców B-hemolizujących grupy A. Rozpoznanie choro-by opiera się na tzw. kryteriach dużych i małych. Objawy duże: zapalenie serca, zapalenie stawów, pląsawica, rumień obrączkowy, guzki podskórne. Objawy małe: gorączka, bóle stawów, wcześniejsze objawy gorączki reumatycznej, wzrost wskaźników ostrej fazy, przedłużony odcinek P-R w zapisie EKG. Rozpoznanie można ustalić, gdy spełnione zostaną dwa duże lub jedno duże i dwa małe kryteria objawów. Jednocześnie musi być stwierdzona obecność paciorkowca B-hemo-lizującego grupy A. Na obraz anatomopatologicz-ny choroby reumatycznej składają się: zmiany wysiękowo-zwyrodnieniowe obejmujące tkankę łączną - są one wynikiem uszkodzenia włókien kolagenu przez hialuronidazę; guzki Aschoffa-Tararajewa charakterystyczne dla choroby reumatycznej - są to drobne ogniska martwicze rozwijające się we włóknach łącznotkankowych, najczęściej obserwowane są w sercu. Objawy podmiotowe i przedmiotowe: najczęściej występują zmiany stawowe. Zajęte są średniej wielkości stawy, np. skokowe, kolanowe, nadgarstkowe. Charakterystyczne są wędrujące dolegliwości stawowe. Dotknięte stanem zapalnym stawy są bolesne, obrzęknięte, skóra w okolicy stawu jest zaczerwieniona. Czasami stwierdza się wysięki śródstawowe. Objawy stawowe występują w ciągu 3-4 tygodni bez pozostawiania zniekształceń. Choroba zwykle rozpoczyna się gorączką, dreszczami, potami i przyspieszeniem czynności serca. Charakterystyczne jest przebycie 1 do 4 tygodni przed początkiem choroby zakażenia paciorkowcowego górnych dróg oddechowych (zapalenie gardła, migdałków podniebiennych). W sercu proces zapalny może obejmować wsierdzie - najczęściej zastawkę dwudzielną. Na zastawkach tworzą się zmiany brodawczakowate, których gojenie się powoduje powstawanie blizn. Uszkodzenie zastawki może być nieodwracalne. Podstawą rozpoznania zapalenia wsierdzia jest pojawianie się szmeru nad sercem. Reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego charakteryzuje się przyspieszeniem czynności serca, powiększeniem jego sylwetki i wystąpieniem zaburzeń rytmu serca. Zapalenie mięśnia sercowego może rozwijać się w postaci łagodnej lub ciężkiej. Reumatyczne zapalenie osierdzia może występować
jako suche lub wysiękowe. Suchemu zapaleniu towarzysz}' ból okolicy serca i gorączka. Objawem wysiękowego zapalenia jest narastająca duszność. Z objawów pozasercowych należy wymienić zmiany skórne. Najczęściej jest to rumień pierścieniowaty, występujący na skórze tułowia i kończyn. Rzadziej występuje rumień wielopo-staciowy i guzowaty. Cechą charakterystyczną choroby reumatycznej jest występowanie guzków podskórnych, bezbolesnych, twardych i nakładających się na wyniosłości kostne. Pląsawica jest częstym, późnym objawem choroby, może być stwierdzana wraz z pojawieniem się pierwszych objawów. Jest ona wyrazem zajęcia jąder podstawy mózgu i opon mózgowych. Zmiany zapalne płuc i opłucnej dają obraz typowy wysiękowego zapalenia opłucnej. Leczenie w fazie ostrej odbywa się w szpitalu. W innych przypadkach ambulatoryjnie. Stosuje się leki łagodzące objawy, uśmierzające ból (środki przeciwbólowe i przeciwzapalne). Konieczna jest codzienna rehabilitacja. Jedynym przeciwwskazaniem do jej stosowania są okresy zaostrzenia choroby i objawy zapalenia mięśnia sercowego.







Zobacz również, zioła REUMATYCZNA CHOROBA: