|
111 osób aktywnych przez ostatnie 5 minut. |
A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
RANYuszkodzenia z przerwaniem ciągłości tkanek miękkich (skóry, spojówek lub błon śluzowych), mogące obejmować swym zasięgiem wszystkie tkanki pokrywające kości. R. mogą po-wstać też w wyniku działania temperatury (R. oparzeniowa) lub czynników drażniących (oparzenie chemiczne). R. powierzchowne dotyczą samej skóry lub tylko jej powierzchowne warstwy, a głębokie różne leżące głębiej struktury. Uszkodzenie takie powoduje krwotok, którego nasilenie jest zależne od ilości, średnicy i typu uszkodzonych naczyń krwionośnych (żylne czy tętnicze; zwykle oba rodzaje), rozległości i głębokości R. oraz stanu układu krzepnięcia zranionej osoby. Krwawienie zwykle zatrzymuje się samoistnie dzięki obkurczaniu się uszkodzonego naczynia krwionośnego oraz aktywacji układu krzepnięcia (głównie płytki krwi i osoczowe czynniki krzepnięcia). Silne krwawienie może zagrażać życiu rannego, każde w połączeniu z bólem pogłębiających wstrząs. Rozejście się brzegów rany jest spowodowane zawartością włókien elastycznych w skórze. Gojenie R. poprzez wytworzenie blizny z tkanki łącznej zachodzi samoistnie w skomplikowanym, wieloetapowym procesie, którego podłożem jest wypełniający ją wykrzepnięty krwiak. Jego wierzchnia, wyschnięta część (wraz z chłonką i martwymi tkankami) może tworzyć strup, stanowiący naturalną izolację krwiaka od środowiska zewnętrznego (biologiczny opatrunek). Pod strupem odbywa się proces gojenia, który przypomina gojenie doraźne lub przez ziarninowanie. Po pewnym czasie strup odpada i ukazuje się zagojona świeża blizna. Proces gojenia przebiega szybciej w środowisku dobrze ukrwionym (np. rany głowy, palców rąk) oraz w sytuacjach, gdy brzegi R. przylegają do siebie (np. są zeszyte lub złączone specjalnym plastrem - rychłozrost). Infekcja i niedokrwienie rany może uniemożliwiać wręcz jej zagojenie zagrażając całej kończynie (np. stopa cukrzycowa) lub na-wet życiu (posocznica). Jeżeli rana jest zakażona, i znajdują się w niej strzępy tkanek niezdolnych do życia, wówczas organizm przystępuje do oczyszczenia rana ropieje. Dopiero po oczyszczeniu następuje mnożenie komórek i wypełnianie rany nową tkanką, zwaną ziarniną. Jest to proces powolny, nazywany ziarninowaniem. W ostatecznym wyniku powstaje blizna, która jest znacznie szersza niż w gojeniu doraźnym. W zależności od istnienia lub nie objawów infekcji R. dzieli się na czyste, skażone (istnieją w niej bakterie, lecz brak jest miejscowych objawów zakażenia) oraz zakażone (obrzęk, zaczerwienienie i bolesność brzegów, wydzielina, niekiedy cuchnąca, podwyższona temperatura ciała i złe samopoczucie). W zależności od powodu uszkodzenia rozróżniamy R. cięte, tłuczone, rąbane, miażdżone, gry-zione (kąsane), postrzałowe, szarpane oraz kłute. Najlepiej goją się R. kłute i cięte, gdyż ich brzegi nie są uszkodzone i dobrze przylegają do siebie, najdłużej i z dużym ryzykiem infekcji goją się rany gryzione oraz tłuczone i miażdżone (stłuczenie okolicznych tkanek ogranicza ukrwienie brzegów oraz miejscową odporność na zakażenia). R. postrzałowe stanowią często duże zagrożenie dla życia. Z uwagi na czas, jaki upłynął od urazu do momentu udzielenia ostatecznej pomocy lekarskiej R. dzieli się na świeże i zastarzałe. Te drugie z uwagi na większe prawdopodobieństwo infekcji nie mogą zostać zeszyte w sposób optymalny kosmetycznie i stąd spodziewać się należy dużego bliznowacenia. R. podejrzane o skażenie lub z objawami infekcji wymagają zastosowania antybiotyków działających ogólnoustrojowo oraz zastosowania profilaktyki przeciw zakażeniu tężcem (anatoksyna lub antytoksyna przeciwtężcowa). Pierwsza pomoc w zranieniach polega na oczyszczeniu R., najlepiej bieżącą czystą wodą lub płynami odkażającymi (woda utleniona, roztwory jodowe itp.), a następnie nałożeniu na nią opatrunku (najlepiej jałowego) z uciśnięciem miejsca zranienia. Wszelkie czynności przy poszkodowanym, dla własnego bezpieczeństwa, należy wykonywać w rękawiczkach (niekoniecznie jałowych). -* Jeżeli rana krwawi obficie i dotyczy kończyn korzystnym jest ich uniesienie ponad poziom klatki piersiowej. Drobne zranienia, czyste, z przylegającymi brzegami nie wymagają dalszej interwencji i goją się zwykle w kilka dni. Natomiast wszystkie pozostałe wymagają oceny chirurgicznej i ewentualnie leczenia zabiegowego w znieczuleniu (wycięcie uszkodzonych brzegów R., jej oczyszczenie mechaniczne i płukanie, zeszycie wszystkich jej warstw, niekiedy z pozostawieniem drenów). Jeżeli z R. wystaje przedmiot, którym została zadana nie należy go pod żadnym pozorem usuwać, lecz uwzględnić w opatrunku i pozostawić do decyzji chirurga; usunięcie przedmiotu z rany może nasilić krwotok lub spowodować inne ciężkie powikłanie (zasada ta nie dotyczy drobnych przedmiotów, jak drzazgi, odłamki szkła itp.). Wystające z R. fragmenty kości lub np. jelita należy pokryć wilgotnym opatrunkiem, nie wolno wprowadzać ich z powrotem do wnętrza ciała. R. nieurazowe np. spowodowane niedokrwieniem jakiegoś obszaru (cukrzyca, odleżyny itp.) zawsze wymagają leczenia chirurgicznego. Odmianą R., stosunkowo najczęściej występującą są otarcia. Powstają one przy stycznym działaniu na skórę przedmiotów o szorstkiej powierzchni. Często znajdują się w niej drobne ciała obce. Krwawienie bywa niewielkie, lecz rana jest bolesna wskutek uszkodzenia zakończeń nerwowych. Rana pokrywa się obfitym wysiękiem, a następnie strupem. Gojenie jest szybkie, często nie wymaga stosowania oparunków.Zobacz również, zioła RANY:
|
Dystrybutor Alveo jest niezależnym Dystrybutorem Kanadyjskiej Firmy Akuna strona nie jest własnością tejże firmy. Firma Akuna nie ponosi odpowiedzialności za informacje podane na tych stronach.