PRZEJŚCIOWE ATAKI ISCHEMICZNE
A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
- ang. transient ischemic attack - przejściowe niedokrwienie mózgu); umowne określenie nawracających objawów uszkodzenia mózgu po-
chodzenia naczyniowego, trwające krótko, od kilku minut do kilku godzin (nie dłużej niż 24 godziny). Nie pozostawiają żadnych objawów ubytkowych. Właściwe leczenie tej postaci niedokrwienia mózgu może zapobiec powstawaniu ciężkich, nieodwracalnych zmian mózgowych. TIA pojawiają się nieregularnie, niekiedy jednak po kilku atakach rozwijają się trwałe objawy ogniskowe (udar niedokrwienny mózgu). Objawy kształtują się w zależności od tego, w jakim obszarze mózgu doszło do niedokrwienia (w zakresie ukrwienia tętnicy szyjnej wewnętrznej czy tętnicy kręgowej). Niewydolność tętnicy szyjnej wewnętrznej prowadzi do nagłej ślepoty jednego oka (rzadki, ale bardzo charakterystyczny objaw), ustępującej po kilku minutach, oraz niedowładu lub upośledzenia czucia po przeciwnej stronie. Niekiedy występuje przejściowe przyćmienie świadomości bez objawów ogniskowych. Niewydolność układu kręgowopodstawnego prowadzi najczęściej do zawrotu głowy z krótkotrwałymi zaburzeniami widzenia (dwojenie w oczach a nawet całkowita ślepota), zaburzeniami czucia na twarzy, opadanie powieki górnej. Rzadziej pojawiają się nagłe upadki wywołane osłabieniem i zwiotczeniem mięśni. Ataki te są krótkotrwałe i chory prawie natychmiast wstaje (niekiedy jednak, szczególnie starsze osoby łamią sobie kończyny, często bliższy odcinek kości udowej). Najczęstszą przyczyną R są prawdopodobnie zatory naczyń mózgowych (materiałem zatorowym są elementy blaszki miażdżycowej). U niektórych pojawiają się podczas skrętu głowy w bok; przyczyną jest ucisk zmienionego zwyrodnieniowo kręgu szyjnego na tętnicę kręgową. Przyczyną są często zwężenia tętnic na poziomie szyi z powodu miażdżycy. Ciekawym, choć rzadkim zjawiskiem jest zespół podkradania tętnicy podobojczykowej. W wyniku zwężenia (miażdżyca, ucisk) tętnicy podobojczykowej w odcinku przed odejściem tętnicy kręgowej, dochodzi do odwrócenia przepływu w tętnią' kręgowej po tej stronie; krew płynie od mózgu do tętnicy podobojczykowej i dalej kończyny górnej, co jest szczególnie nasilone podczas prac obciążających kończynę i zwiększających jej zapotrzebowanie na tlen (i krew). Leczenie jest zwykle operacyjne i polega na udrożnieniu uszkodzonych naczyń tętniczych.
PRZEJŚCIOWE ATAKI ISCHEMICZNE
(TlA- ang. transient ischemic attack - przejściowe niedokrwienie mózgu); umowne określenie nawracających objawów uszkodzenia mózgu po-
chodzenia naczyniowego, trwające krótko, od kilku minut do kilku godzin (nie dłużej niż 24 godziny). Nie pozostawiają żadnych objawów ubytkowych. Właściwe leczenie tej postaci niedokrwienia mózgu może zapobiec powstawaniu ciężkich, nieodwracalnych zmian mózgowych. TIA pojawiają się nieregularnie, niekiedy jednak po kilku atakach rozwijają się trwałe objawy ogniskowe (udar niedokrwienny mózgu). Objawy kształtują się w zależności od tego, w jakim obszarze mózgu doszło do niedokrwienia (w zakresie ukrwienia tętnicy szyjnej wewnętrznej czy tętnicy kręgowej). Niewydolność tętnicy szyjnej wewnętrznej prowadzi do nagłej ślepoty jednego oka (rzadki, ale bardzo charakterystyczny objaw), ustępującej po kilku minutach, oraz niedowładu lub upośledzenia czucia po przeciwnej stronie. Niekiedy występuje przejściowe przyćmienie świadomości bez objawów ogniskowych. Niewydolność układu kręgowopodstawnego prowadzi najczęściej do zawrotu głowy z krótkotrwałymi zaburzeniami widzenia (dwojenie w oczach a nawet całkowita ślepota), zaburzeniami czucia na twarzy, opadanie powieki górnej. Rzadziej pojawiają się nagłe upadki wywołane osłabieniem i zwiotczeniem mięśni. Ataki te są krótkotrwałe i chory prawie natychmiast wstaje (niekiedy jednak, szczególnie starsze osoby łamią sobie kończyny, często bliższy odcinek kości udowej). Najczęstszą przyczyną R są prawdopodobnie zatory naczyń mózgowych (materiałem zatorowym są elementy blaszki miażdżycowej). U niektórych pojawiają się podczas skrętu głowy w bok; przyczyną jest ucisk zmienionego zwyrodnieniowo kręgu szyjnego na tętnicę kręgową. Przyczyną są często zwężenia tętnic na poziomie szyi z powodu miażdżycy. Ciekawym, choć rzadkim zjawiskiem jest zespół podkradania tętnicy podobojczykowej. W wyniku zwężenia (miażdżyca, ucisk) tętnicy podobojczykowej w odcinku przed odejściem tętnicy kręgowej, dochodzi do odwrócenia przepływu w tętnią' kręgowej po tej stronie; krew płynie od mózgu do tętnicy podobojczykowej i dalej kończyny górnej, co jest szczególnie nasilone podczas prac obciążających kończynę i zwiększających jej zapotrzebowanie na tlen (i krew). Leczenie jest zwykle operacyjne i polega na udrożnieniu uszkodzonych naczyń tętniczych.