POTAS

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

POTAS

(K, kalium); pierwiastek chemiczny metaliczny. Jest kationem występującym w największych stężeniach wewnątrz komórek. Zaledwie 2% R ustrojowego znajduje się w przestrzeni wodnej pozakomórkowej. Ponieważ większość R znajduje się w komórkach mięśni szkieletowych, jego ogólnoustrojowa ilość jest proporcjonalna do beztłuszczowej masy ciała. R dostarczany jest do organizmu z pokarmem, a wydalany głównie przez nerki. Niedobór potasu (hipokaliemia poziom poniżej 3,8mmol/l) jest najczęściej spowodowany nadmierną utratą z moczem lub kałem (np. zespół Cushinga, po stosowaniu leków moczopędnych, niedoborach magnezu, niektóre choroby nerek, biegunki, wymioty, odsysanie treści żołądkowej i przetoki jelitowe). Niekiedy dochodzi do przemieszczenie R pozakomórkowego do komórek np. w cukrzycy, u chorych długotrwale żywionych pozajelitowo. U chorych z mukowiscydozą dochodzi do utraty R z potem. Ciężka hipokaliemia może być przyczyną osłabienia mięśni, w tym oddechowych z następczą niewydolnością oddechową. Osłabienie mięśni gładkich może prowadzić do niedrożności porażennej jelit, niedociśnieniem, tężyczką i nawet rozpadem mięśni. W bardzo ciężkiej hipokaliemii dochodzi do zaburzeń pracy serca o typie arytmii. Leczenie polega na eliminacji przyczyn zaburzenia i uzupełniania niedoboru dożylnie w ciężkich stanach lub w diecie w przewlekłych umiarkowanych niedoborach (np. u chorych z nadciśnieniem przyjmujących diuretyki). Nadmiar potasu w ustroju (hiperkaliemia poziom w surowicy przekraczający 5mmol/l) może być spowodowany wzmożonym napływem z komórek w niektórych postaciach kwasicy, ciężkim wysiłkiem fizycznym, zatruciem naparstnicą, martwicą tkanek (np. nowotworowej, masywną hemolizą wewnątrznaczyniową). Rzadko jest wynikiem nadmiaru R w pożywieniu. Ponieważ wydalanie R przez zdrowe nerki jest szybkie, jego nadmiar może świadczyć o ich niesprawności. Często pojawia się u osób z ostrą niewydolnością nerek w przebiegu oparzeń, zespołu zmiażdżenia itd.). Objawiać się może wiotkim porażeniem mięśni, ale najbardziej specyficzne są objawy toksyczności dla mięśnia serca. Pojawiają się zaburzenia rytmu serca mogące przechodzić w migotanie komór lub asystolię (zatrzymanie akcji serca). Leczenie stanów łagodnych polega na ograniczeniu podaży potasu w diecie i odstawieniu niektórych leków (np. diuretyków oszczędzających potas i niesterydowych leków przeciwzapalnych). W stanach poważnych lub u chorych z niewydolnością nerek podaje się leki wychwytujące R w surowicy (wymienniki jo-
nowe) oraz dożylne wlewy preparatów wapnia, wodorowęglanów, glukoz)'z insuliną itp.





Zobacz również, zioła POTAS: