POPROMIENNA CHOROBA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

POPROMIENNA CHOROBA

uszkodzenie tkanek powstające bez pośrednio lub wskutek reakcji wtórnych, jako wynik działania promieniowania jonizującego (rentgenowskiego, neutrony, protony, cząsteczki y). Źródłami promieniowania jonizującego mogą być aparaty emitujące promienie rentgenowskie stosowane w diagnostyce lub terapii. Do przypadkowego uwolnienia z reaktorów dużych ilości substancji promieniotwórczych dochodzi w wyniku wypadków. Skutki somatyczne lub genetyczne zależą od wielkości dawki całkowitej, mocy dawki i wzrastają ze wzrostem ich wielkości. Zależne są także od powierzchni ciała poddanej ekspozycji. Na odpowiedź na stosowane promieniowanie ma również wpływ rodzaj tkanek napromienionych i okolice ciała. Wrażliwe obszary organizmu (jelita, szpik kostny) są zwykle chronione osłonami. Ostre zespoły popromienne - objawy występują do 24 h po ekspozycji. Skutki ostrej ekspozycji na promieniowanie dzieli się na kilka zespołów. Stopień nasilenia objawów zależny jest od pobranej dawki napromieniowania. Zespół mózgowy wynik dużych dawek napromieniowania całego ciała. W fazie wstępnej występują nudności i wymioty. Następuje okres zobojętnienia i senności aż do apatii i krańcowego wyczerpania. Objawy te są wywołane działaniem toksycznych substancji powstałych w wyniku napromieniowania. Zespół żołądkowo-jelitowy występują uporczywe nudności,wymioty, biegunka, prowadzące do odwodnienia i zapaści krążeniowej. W wyniku martwicy tkanek dochodzi do uszkodzenia błony śluzowej jelit i bakteriemii. Następstwem późnym jest niewydoność układu krwiotwórczego. Zespół uszkodzenia układu krwiotwórczego - początkowo brak łaknienia, apatia, nudności, wymioty. Nasilenie objawów w ciągu 6-12 h od ekspozycji, później się cofają. Dochodzi do zaniku węzłów chłonnych, szpiku kostnego i śledziony. We krwi obwodowej stwierdzana jest limfopenia, neutopenia, a po 3-4 tygodniach trombocytopenia. Zwiększa się podatność na zakażenia. Dochodzi do rozprzestrzeniania się zakażenia w tkance podskórnej z tworzeniem się ognisk krwotocznych. Ostra choroba popromienna z objawami nudności, wymiotów, biegunką, bólami głowy, tachykardią występuje w niewielkim procencie u chorych po radioterapii. Objawy ustępują w ciągu kilku dni. Opóźnione skutki napromieniowania występują wskutek działania powtarzanych dawek małej mocy stosowanych przez źródła promieniowania wewnętrzne i zewnętrzne. Dochodzi do leukopenii, niedokrwistości, trombocytopenii, wypadania włosów, zaniku skóry. Po rozległej radioterapii może dochodzić do uszkodzenia napromieniowanych narządów, zaburzenia czynności nerek z objawami ich niewydolności. W wyniku rozległej radioterapii śródpiersia dochodzi czasami do popromiennego zapalenia osierdzia i mięśnia sercowego. Niekiedy może rozwinąć się popromienne zapalenie płuc i następowe zwłóknienie tkanki płucnej. Późne następstwa somatyczne i genetyczne mogą wpływać na rozwój nowotworów (raka tarczycy, białaczki, raka skóy) lub zaćmy. Rak tarczycy może wystąpić 20-30 lat pc radioterapii. W wyniku napromieniowania komórek rozrodczych dochodzi do wad wrodzonych płodu. Rokowanie zależne jest od dawki, czasu ekspozycji, rozległości napromieniowania. W przypadku dawki leczniczej objawy występują rzadko. W urazie popromiennym przebieg objawów jest ostry do śmiertelnego. Leczenie: pierwszym krokiem jest spłukanie substancji radioaktywnych ze skóry. Stosowanie płynów dożylnych, leków przeciwwymiotnych, antybiotyków.






Zobacz również, zioła POPROMIENNA CHOROBA: