zespół objawów, na który składa się: osłabienie czucia i siły mięśniowej, zanik mięśni, osłabienie odruchów ścięgnistych i objaw)' naczyń ioruchowe. Zjawiska te dotyczą obszaru unerwienia wielu nerwów (w odróżnieniu od mononeuropatii neuropatii jednego nerwu). Pierwotnym miejscem uszkodzenia może być włókno osiowe nerwu aksonu (cukrzyca, mocznica, zatrucia), jego osłonka mielinowa lub komórki Schwanna (R zapalna). Zajęte mogą być zarówno włókna przewodzące czucie bólu i temperatury, jak i włókna odpowiadające za czucie głębokie i siłę mięśniową. W niektórych neuropatiach (ołowica, ukąszenie przez kleszcza, porfirią, zespół Guillaina-Barre) zajęte są głównie włókna ruchowe, w innych pierwszoplanowymi są zaburzenia czucia. Rzadko dochodzi do zajęcia nerwów czaszkowych. Objawy R są zwykle symetryczne. Najczęstsze postacie R związane z chorobami metabolicznymi (cukrzyca, niewydolność nerek, niedożywienie - częste u alkoholików) postępują powoli, często w ciągu miesięcy lub lat, nierzadko rozpoczynając się zaburzeniami czucia w obrębie kończyn dolnych. Na pierwszy plan wysuwają się mrowienia, bóle parzące, ubytki czucia ułożenia i wibracji. Ból jest silniej odczuwany w nocy, może nasilać się przy dotykaniu obszarów skóry zajętych chorobą lub też pod wpływem zmian temperatury. Przy znacznym uszkodzeniu nerwów w badaniu występują zaburzenia czucia o charakterystycznym rozkładzie skarpetek lub rękawiczek. Konsekwencją takich zmian są bezbolesne owrzodzenia palców stóp lub zniekształcenia stawowe (staw Charkota). Ubytki czucia głębokiego prowadzą do zaburzeń chodu. Układ nerwowy autonomiczny może także być zajęty, co prowadzi do nocnych biegunek, nieotrzymania moczu i stolca, impotencji, ortostatycznych spadków ciśnienia oraz zaburzeń naczynioruchowych (skóra może być bardziej blada i sucha, lub ciemna i bardziej spocona). Przy dłużej trwającej chorobie dochodzi do zmian troficznych skóry (gładka, błyszcząca, zanikowa), paznokci i osteoporozy. Leczenie polega na leczeniu zaburzeń podstawowych, lecz zaawansowane zmiany w układzie nerwowym wykazują charakter utrwalony (choć można się spodziewać pewnej poprawy).