A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
PODZIAŁ KOMÓRKOWY
PODZIAŁ KOMÓRKOWY rozdział komórki macierzystej na dwie lub więcej potomnych; jest cechą większości komórek, szczególnie młodych; (prawdopodobnie wyjątkiem są komórki niedzielące się np. dojrzałe nerwowe). Rozróżnia sie 3 rodzaje podziału komórki: mitozę, mejozę i amitozę. Mitoza (podział mitotyczny), to złożony proces podziału jądra komórkowego. Nowo powstałe jądra otrzymują taką samą liczbę takiego samego rodzaju chromosomów, jakie występowały w jądrze wyjściowym. Przed ukończeniem procesu mitozy rozpoczyna się zazwyczaj cytokineza (podział cytoplazmy), co w efekcie daje dwie komórki potomne. Jeżeli do cytokinezy nie dojdzie powstają komórki z wieloma jądrami (wielojądrzaste). Podział taki jest procesem etapowym, dzielącym się na fazy (profaza - uwidocznienie chromosomów, metafaza ułożenie się chromosomów w płaszczyźnie równikowej wrzeciona podziałowego, anafaza - rozdzielenie się i wędrowanie ku przeciwnym biegunom komórki obu siostrzanych chromatyd każdego z chromosomów, telofaza rekonstrukcja dwóch jąder komórkowych). Mejoza (podział mejotyczny), jest rodzajem podziału komórki, zapewniający organizmom rozmnażającym się płciowo stałość liczby chromosomów. W procesie tym liczba chromosomów ulega redukcji o połowę, a jej ostatecznym efektem jest powstanie gamet (komórek jajowych lub plemników) o haploidalnej liczbie chromosomów. Po połączeniu dwóch haploidalnych gamet dochodzi do fuzji ich jąder i w powstałej zygocie odtworzona zostaje diploidalna (podwójna) liczba chromosomów, jak w organizmach macierzystych. W procesie mejozy następują po sobie dwa kolejne podziały jądra i cytoplazmy (pierwszy i drugi podział mejotyczny) dając w efekcie cztery komórki potomne z haploidalną liczbą chromosomów. Drugi podział m. jest w istocie mitozą i składa się z odpowiadających jej faz: profaza, metafaza, anafaza i telofaza. W organizmie człowieka mejozie ulegają komórki generatywne (linii płciowej), natomiast wszystkie pozostałe (komórki somatyczne) dzielą się na drodze mitozy zachowując liczbę chromosomów. Amitoza (podział amitotyczny), to rzadkie zjawisko podziału bezpośredniego jądra komórki w wyniku wydłużenia jądra, następnie jego przewężenia w części środkowej i w efekcie rozdzielenia na dwa jądra potomne o nierównej liczbie chromosomów. Nić DNA nie ulega podwojenia (replikacji) i dochodzi do podziału cytoplazmy oraz losowej dystrybucji materiału genetycznego pomiędzy komórki potomne. W szczególności podział ten występuje w makronukleusie u orzęsków (CHliata), bielmie roślin kwiatowych, jest jedynym podziałem zachodzącym u bakterii. Ponieważ w podziale amitotycznym nie ma gwarancji, że nastąpi przekazanie każdego chromosomu komórce potomnej, u makronukleus orzęsków ma wielokrotnie zwiększoną ilość kopii genów (poliploidyzacja), minimalizując tym samym prawdopodobieństwo zagubienia chromosomu podczas podziału. Amitozę spotyka się najczęściej w komórkach, które utraciły już zdolność do podziałów mitotycznych (pośrednich); np. parenchymatyczne komórki wątroby, pewne typy komórek nerwowych, komórki mięśnia sercowego, osteoklasty; dzielą się w ten sposób także komórki patologiczne (np. nowotworowe).