A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
PATOLOGIA
nauka zajmująca się wszystkimi procesami związanymi z chorobą. Termin pochodzi od greckiego słowa oznaczającego cierpienie albo chorobę. Do obszarów badań R zalicza się: przyczyny chorób jak infekcje czy zmiany w materiale genetycznym, mechanizmy powstawania chorób, formy chorób, np. nowotwór, infekcja, degeneracja, objawy chorób, skutki wpływ danego schorzenia na główne narządy i tkanki organizmu. Patomorfologia (anatomopatologia) będąca jedną z dziedzin R jest nauką o zmianach chorobowych w tkankach. Lekarz R lub patomorfolog (anatomopatolog) wykonując wiele z powyższych zadań bada wycinki tkanek lub próbki płynów ustrojowych, zwykle jednak nie ma kontaktu z pacjentem. Kontaktuje się z lekarzem prowadzącym danego chorego i jemu przekazuje wyniki badań i ewentualne wynikające z nich wnioski. R w szerokim znaczeniu obejmuje takie dziedziny jak: mikrobiologia, serologia, immunologia, anatomia i fizjologia patologiczna (patofizjologia). Histopatologia jest działem R zajmująca się badaniem narządów i tkanek pobranych przez chirurga podczas operacji oraz badaniem tkanek i narządów usuniętych po śmierci pacjenta w ramach badania pośmiertnego (sekcji zwłok, autopsji). Badane preparaty są w większości przypadków specjalnie przygotowywane do badania pod mikroskopem (specjalne barwienia, które selektywnie ukazują poszczególne cechy np. włókna mięśniowe, jądra komórkowe, krojenie na ultracienkie kawałki po zatopieniu w specjalnej żywicy) i proces taki może trwać nawet kilka dni. Niekiedy konieczne jest postawienie diagnozy w przeciągu kilku minut, bada się wówczas skrawki tkankowe mrożone (w komorze z ciekłym azotem lub dwutlenkiem węgla). Takie badanie jest wykonywane w trakcie trwania operacji, najczęściej onkologicznych, dając odpowiedź na pytanie o rodzaj nowotworu, jego zaawansowanie, a tym samym o rozległość zabiegu operacyjnego - badanie śródoperacyjene, intra. Inną dziedziną R jest cytologia, która zajmuje się badaniem poszczególnych komórek (histopatolog bada raczej całe tkanki). Bardzo ważnym zadaniem cytologii jest przesiewowe badanie (screening) określonych typów komórek w celu wykrycia nowotworu w grupie pacjentów podwyższonego ryzyka.