OWULACJA
A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
FSH i LH we krwi) podaje się w odpowiednich odstępach czasowych GnRH - gonadoliberynę (hormon wydzielany przez podwzgórze, regulujący funkcję przysadki i produkcję gonadotropin), co przywraca cykliczne wydzielanie FSH i LH w prawidłowych ilościach; niestety, lek oraz aparatura umożliwiająca jego zastosowanie są drogie i dostępne tylko w specjalistycznych ośrodkach. W niewydolności ciałka żółtego, leczeniem jest suplementacja gestagenowa, najlepiej przy użyciu pochodnych czystego progesteronu (progesteron, duphaston). Przy podwyższonym stężeniu LH w stosunku do FSH, leczeniem z wyboru jest cytrynian klomifenu lub stosowanie samego FSH (metrodin). Dobre efekty daje również leczenie operacyjne (laparoskopowe), gdyż jajniki są pokryte grubą otoczką uniemożliwiającą komórce jajowej przebicie się {—> miesiączkowy cykl).
OWULACJA
- jajeczkowanie; w warunkach prawidłowych wywołana wspólnym działaniem gonadotropin FSH i LH. Jest to uwolnienie dojrzałej komórki jajowej z pęcherzyka Craafa. Pęcherzyk Craafa to dojrzały, przedowulacyjny pęcherzyk jajnikowy będący końcową fazą rozwoju pęcherzyka pierwotnego. Zawiera jamkę wypełnioną płynem oraz dojrzewającą komórkę jajową i w końcowej fazie wzrostu osiąga wielkość około 2cm. W jajniku równocześnie dojrzewa wiele pęcherzyków, ale tylko jeden z nich uwalnia oocyt (komórkę jajową), która dopiero wtedy kończy swoje dojrzewanie. Owulacja jest podstawą do zajścia w ciążę, zaczyna się około 14 dnia w 28-dniowym cyklu, tj. około 14 dniprzed początkiem miesiączki. W trakcie owulacji może wystąpić krwawienie z pękniętego pęcherzyka Craafa do jamy brzusznej. Powoduje to silne bóle podbrzusza i podrażnienie otrzewnej. Stan taki nie jest wskazaniem do leczenia operacyjnego. W cyklach miesiączkowych bezowulacyjnych - owulacja nie występuje; bezpośrednią przyczyną jej braku (anowulacja) jest nieprawidłowe dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego, zależne od stymulacji hormonami podwzgórza i przysadki. Istotne znaczenie dla prawidłowego przebiegu owulacji ma również hormon produkowany przez przysadkę prolaktyna (PRL). Nie-prawidłowe jest zarówno podwyższone stężenie tych hormonów, jak również zbyt niskie poziomy FSH i LH we krwi oraz ich nieprawidłowy stosunek ilościowy (norma ok. V,). Jeżeli stwierdzi się brak owulacji, można rozpocząć farmakologiczną diagnostykę hormonalną. W hiperprolaktynemii (wysokie stężenie prolaktyny we krwi) leczeniem z wyboru jest zastosowanie leków hamujących jej wydzielanie z przedniego płata przysadki mózgowej (bromokryptyna, quingolidyna, kabergolina i lizuryd). W hipogonadyzmie hipogonadotropowym (obniżone stężenie gonadotropin przysadkowych) skutecznym leczeniem jest stosowanie gonadotropin egzogennych (HMC - ang. human menopausal gonadotropin). Zastosowanie preparatów (humegon, metrodin, pergonal) powoduje wzrost i dojrzewanie komórki jajowej. Po uzyskaniu optymalnej wielkości pęcherzyka Graafa (ok. 18-20mm) podaje się preparaty gonadotropin)' kosmówkowej (HCC - ang. human chorion gonadotropin), zawierające duże ilości LH (biogonadyl, pregnyl, profasi). Stymulują one mechanizmy jajeczkowania i wspomagają funkcję ciałka żółtego. W hipogonadyzmie normogonadotropowym (brak owulacji mimo prawidłowych lub nieznacznie obniżonych wartości FSH i LH), pomocna jest stymulacja jajeczkowania cytrynianem kłoni ifen u (clomid, clostilbegyt) lekiem o działaniu antyestrogennym, który hamuje sprzężenie ujemne osi podwzgórze przysadka jajnik wywołując uruchomienie rezerw czynnościowych przysadki i wyrzut dodatkowej ilości gonadotropin wywołujących jajeczkowanie. W hipogonadyzmie hipergonadotropowym (wysoki poziomFSH i LH we krwi) podaje się w odpowiednich odstępach czasowych GnRH - gonadoliberynę (hormon wydzielany przez podwzgórze, regulujący funkcję przysadki i produkcję gonadotropin), co przywraca cykliczne wydzielanie FSH i LH w prawidłowych ilościach; niestety, lek oraz aparatura umożliwiająca jego zastosowanie są drogie i dostępne tylko w specjalistycznych ośrodkach. W niewydolności ciałka żółtego, leczeniem jest suplementacja gestagenowa, najlepiej przy użyciu pochodnych czystego progesteronu (progesteron, duphaston). Przy podwyższonym stężeniu LH w stosunku do FSH, leczeniem z wyboru jest cytrynian klomifenu lub stosowanie samego FSH (metrodin). Dobre efekty daje również leczenie operacyjne (laparoskopowe), gdyż jajniki są pokryte grubą otoczką uniemożliwiającą komórce jajowej przebicie się {—> miesiączkowy cykl).