ODTRUCIE

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

ODTRUCIE

detoksykacja; usuwanie lub zobojętnianie trucizny w organizmie przy zastosowaniu odtrutek (środków znoszących lub zmniejszających toksyczne działanie trucizn na organizm). Działanie odtrutek (antidotum) jest różnorakie, niektóre utrudniają lub całkowicie hamują wchłanianie trucizny w przewodzie pokarmowym (np. węgiel aktywowany, skrobia). Inne łączą się z trucizną tworząc mniej toksyczne związki lub blokują receptory, np. nalokson przy zatruciu opioidami. Podanie alkoholu etylowego w zatruciu alkoholem metylowym blokuje przemianę metaboliczną trucizny. Działanie odtrutek może też odbywać się na zasadzie mechanizmu tzw. antagonizmu farmakologicznego np. acetylocysteina w zatruciu paracetamolem. Do takich swoistych odtrutek należ)' też: błękit metylenowy w methemoglobulinemii czy fragmenty Fab przeciwciał przeciwko digoksynie w zatruciu tym glikozydem. Eliminację trucizn można niekiedy przyspieszyć bądź drogami naturalnymi (wywołanie wymiotów, płukanie żołądka), bądź sposobami sztucznymi, takimi jak: dializa lub hemoperfuzja. Wypłukiwanie trucizny przez zwiększenie ilości wydalanego moczu jest rzadko skuteczne, niekiedy pomocne może być zakwaszenie lub alkalizacja moczu, np. w ostrym zatruciu salicylanami podanie 2-3 mEq/kg masy ciała wodorowęglanu sodu (sody oczyszczonej) NaHCO, znacznie wzmaga ich wydalanie. Odtruwanie organizmu odbywa się również w sposób samoistny: odruchowe wymioty, biegunki, łzawienie, wydalanie trucizny z moczem, kałem, powietrzem wydychanym, potem. Niektóre substancje trujące zmniejszają swe stężenie we krwi poprzez odkładanie się w tkankach lub narządach np. ołów w szkielecie, metale ciężkie w skórze.