A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
NIESWOISTE ZAPALENIA JELIT
do N.Z.J. zalicza się: chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego (co//t/s ulcerosa), enteropatie po niesteroidowych lekach przeciwzapalnych, colitis colagenosa, colitis lymphatica. Obraz kliniczny tych chorób jest podobny. Najczęstszym objawem jest krwista biegunka ze śluzem. Choroby mają zwykle charakter przewlekły i uporczywy, cechują je okresy remisji i nawrotów. Poza objawami z zakresu przewodu pokarmowego częste są również objawy pozajelitowe. Odczynem zapalnym mogą być dotknięte różne narządy: skóra (erythema nodosum), nerki (kamica moczowa), wątroba (kamica żółciowa), stawy (spondyloartropatie), żyły (zapalenie zakrzepowe żył), oczy (zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie siatkówki). Choroba Leśniowskiego-Crohna ma podłoże autoimmu-nologicznym, która polega na rozwoju objawów nieswoistego zapalenia jelit. Komórki odpornościowe organizmu zaczynają atakować komórki nabłonka przewodu pokarmowego wywołując ich uszkodzenie i objawy zapalenia. Choroba może dotyczyć różnych odcinków przewodu pokarmowego. Cechą charakteystyczną jest odcinkowe występowanie zmian patologicznych, najczęściej stwierdza się guz w jamie brzusznej, w prawym dolnym kwadrancie, często objawy niedrożności jelit. Podstawowe objawy to silne bóle brzucha połączone z biegunką. Często występują również schorzenia okolicy odbytu w postaci ropni okołoodbytniczych i szczelin odbytu. Oprócz objawów ze strony przewodu pokarmowego pacjenci mogą uskarżać się również na trudno gojące sie zmiany skórne (rumień guzowaty) oraz zmiany zwyrodnieniowe odcinka krzyżowo-lędźwiowego kręgosłupa. Diagnozę potwierdza dodatni wynik badania kolonoskopowego połączonego z pobraniem wycinka tkanki jelita do badania. Leczenie polega na podawaniu preparatów przeciwzapalnych oraz glikokortykosterdów. Często istnieje konieczność leczenia operacyjnego powikłań choroby Leśniowskiego-Crohna. We wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego (colitis ulcerosa), chorzy skarżą się zazwyczaj na osłabienie, gorączkę, ból brzucha i obecność krwi, śluzu lub ropy w stolcu. Jest to samoistna, przewlekła, nawracająca choroba zapalna rozpoczynająca się w odbytnicy, przechodząca następnie na całe jelito grube. Dotyczy najczęściej osób między 15 a 40 rokiem życia. Podstawowym objawem jest krwista biegunka, której często towarzyszy gorączka, złe samopoczucie, brak łaknienia, utrata masy ciała, bóle brzucha, niedokrwistość, tachykardia. Chorobę charakteryzują okresy zaostrzenia i remisji. Powikłania: miejscowym powikłaniem colitis ulcerosa może być porażenie okrężnicy perforacja jelita, czasami krwotok. Na podłożu W.Z.J.C. istnieje niebezpieczeństwo powstania raka jelita grubego. Występują również inne powikłania - pozajelitowe np. rumień guzowaty na skórze, zgorzelinowe zapalenie skór}', zapalenie twardówki, zapalenie spojówek, zapalenie dużych stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenia dróg żółciowych, marskość wątroby, zakrzepica tętnicza i żylna. Podstawą rozpoznania tych chorób jest rektoskopia i kolonoskopia połączone z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. Inne badania obrazowe, jak TK jamy brzusznej, USG, rezonans magnetyczny, wlew kontrastowy także przynoszą dodatkowe informacje. Dotychczas nie są znane mechanizmy powstawania, jak i czynniki wyzwalające nawroty schorzeń o charakterze zapalnym jelita grubego. W świetle współczesnej wiedzy wymienia się następujące mechanizmy, które mogą być przyczyną tych chorób: toksyczne, czynniki środowiskowe, genetyczne, immunologiczne, wolne rodniki, tlenek azotu, zaburzenia składu śluzu, prostaglandyny. Uważa się obecnie, że główną rolę odgrywają procesy immunologiczne. Rodzaj leczenia zależny jest od stopnia nasilenia choroby. Stosowane są sterydy, sulfasalazyna, leki immunosupresyjne, antybiotyki w celu zapobieżenia rozwojowi posocznicy i wstrząsowi septycznemu. Leczenie operacyjne - polega na usunięciu okrężnicy. Leczenie N.Z.J. opiera się na trójstopniowym schemacie podawania leków: przeciwzapalnych (szczególnie sulfosalazyna, mesalazyna), kortykosteroidy, immunosupresja (imuran, cyklosporyna). Leczenie chirurgiczne w przypadku choroby Le-śniowskiego-Crohna jest wskazane gdy występują powikłania choroby tj. ropnie wewnątrz brzuszne, przetoki jelitowe, perforacje jelit, niedrożność, krwawienie. W przebiegu W.Z.J.G. wskazania do zabiegu operacyjnego mogą być nagłe, zagrażające życiu: ciężkie zaostrzenie i piorunująca postać zapalenia jelita grubego, ostre toksyczne rozszerzenie okrężnicy, masywne krwawienie, perforacja. Najczęstszym wskazaniem do planowego leczenia operacyjnego w przebiegu W.Z.J.G. jest oporność na leczenie zachowawcze. Bezspornym wskazaniem do interwencji chirurgicznej jest także rozwój raka będący powikłaniem długo trwającej choroby. Jeśli choroba trwa kilkadziesiąt lat to ryzyko rozwoju raka sięga nawet 75%. Leczenie operacyjne polega na całkowitym wycięciu jelita grubego.