NERKA

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

NERKA

parzysty narząd odpowiedzialny za wytwarzanie moczu; nerki położone są w jamie brzusznej w przestrzeni pozaotrzewnowej, na wysokości dwóch dolnych kręgów piersiowych i trzech górnych lędźwiowych. Nerka ma charakterystyczny kształt zbliżony do ziarna fasoli, wyróżnia się dwie powierzchnie: przednią i tylną, dwa brzegi: wypukły boczny i wklęsły przyśrodkowy oraz dwa końce, zwane również biegunami: górny i dolny. Brzeg przyśrodkowy tworzy tzw. wnękę nerkową, przez którą do nerki wchodzą i wychodzą zaopatrujące ją naczynia krwionośne (tętnica i żyta nerkowa) oraz moczowód. Nerka otoczona jest tącznotkankową torebką włóknistą oraz torebką tłuszczową. Miąższ nerki dzieli się na rdzeń oraz korę. W rdzeniu znajdują się piramidy nerkowe wierzchołkami skierowane w stronę wnęki tworząc brodawki nerkowe. Podstawy piramid graniczą z korą nerki. Kora nerki tworzy obwodową część miąższu i częściowo (jako słupy nerkowe) wnika między piramidy i dochodzi do zatoki nerkowej. Histologicznie rdzeń tworzą biegnące prostolinijnie kanaliki nefronu, a korę odcinki kręte - tzw. labirynt kory. Prawidłowa nerka ma ok. 10-12cm w wymiarze podłużnym, 5-6cm w poprzecznym i grubość 3-4cm. Waga nerki wynosi 120-200g. Podstawowa czynność nerek polega na utrzymaniu homeostazy organizmu. Głównym zadaniem nerek jest filtrowanie krwi przepływającej przez organizm. Nerki regulują objętość i skład płynu pozakomórkowego, poprzez regulację zarówno przyjmowania, jak i wydalania wody i wielu rozpuszczonych w niej składników organicznych i nieorganicznych. Zbędne produkty przemiany materii i nadmiar wody są usuwane z krwi, tworząc mocz i przepływają przez moczowody do pęcherza moczowego. Kiedy mocz wypełnia pęcherz do połowy jego pojemności, pojawia się uczucie parcia. Będzie ono narastać w miarę zwiększania się ilości moczu w pęcherzu. Po wypełnieniu pęcherza do pewnej objętości, pęcherz kurcz) się wypychając mocz. W tym samym czasie dochodzi do rozkurczu mięśnia zwieracza cewki, co umożliwia wypływ moczu na zewnątrz. Decydują one również o zachowaniu równowagi kwasowo-zasadowej. Inną funkcją nerek jest syntezowanie specyficznych hormonów: reniny i erytropoetyny. W nerkach zachodzi również aktywacja (hydroksylacja) przyjmowanej z pożywieniem witaminy Dr Zachodzi ona pod wpływem a hydroksylazy obecnej w mitochondriach komórek kanalika bliższego. W jej wyniku powstaje najaktywniejsza forma witaminy D,-1,25-dihydroksy cholekalcyferol. W szczególnych okolicznościach (np. długotrwałe głodzenie) nerka odgrywa rolę jako miejsce syntez)' i wydzielania glukozy pochodzącej z innych źródeł niż węglowodany (glukoneogeneza).





Zobacz również, zioła NERKA: