A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
MÓZGU OBRAŻENIA
wśród obrażeń mózgu najczęstszymi są: wstrząśnienie, stłuczenie i krwiaki wewnątrzczaszkowe. Stłuczenie i rozerwanie mózgu poza bezpowrotnym zniszczeniem określonych obszarów mózgu prowadzi do obrzęku mózgu ze wzrostem ciśnienia śródczasz-kowego. Często pojawiają się porażenia połowicze i inne korowe objawy ogniskowe. Krwiaki podtwardówkowe i wewnątrzmózgowe są częste w ciężkich urazach głowy i wraz ze znaczącym obrzękiem mózgu są obarczone znaczną śmiertelnością. Mogą spowodować objawy wklinowania. Objaw)' krwiaka wewnątrzmó-zgowego są podobne do objawów udaru krwotocznego, choć ich przyczyna jest zasadniczo różna. Zasadniczym badaniem diagnostycznym jest obrazowanie w tomografii kompute-rowej. Krwiaki nadtwardówkowe (pomiędzy opona twardą i kością czaszki) mają najczęściej lokalizację skroniową. Objawami są: narastające bóle głowy, zaburzenia świadomości, zaburzenia czynności ruchowej i objawy źreniczne. Mogą się rozwijać w ciągu minut lub godzin po urazie. Często po okresie nieprzytomności pojawiają się przebłyski świadomości z względnie prawidłowym stanem neurologicznym. Krwiaki nadtwardówkowe są rzadsze niż podtwardówkowe, ale szczególnie groźne - nieoperowane mogą wcześnie spowodować zgon lub trwałe uszkodzenie mózgu na skutek nagle rozwijającego się ucisku. Przewlekły krwiak nadtwardówkowy może nie dawać żadnych objawów przez kilka tygodni po urazie. Początkowo (2-4 tygodni) badanie kliniczne może wykazać pogorszenie się stanu neurologicznego z bólami głowy, sennością, zmąceniem świadomości o zmiennym nasileniu, dyskretnym niedowładem. Pojawiają się częściej u alkoholików i osób po 50 roku życia, zwykle po stosunkowo błahym urazie (szczególnie trudne diagnostycznie z uwagi na praktycznie stałe zmącenie świadomości alkoholem). Leczenie operacyjne krwiaków polega na otwarciu jamy czaszki (kraniotomia) po uprzedniej lokalizacji krwiaka w badaniu komputerowym lub neurologicznym, opróżnieniu zbiornika krwi i zabezpieczeniu krwawiących naczyń mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Zabieg musi być wykonany w trybie pilnym, zanim dojdzie do trwałych uszkodzeń mózgu wywołanych uciskiem. Chorzy tacy wymagają leczenia przed i po operacji na oddziałach intensywnej opieki medycznej. Wstrząśnienie mózgu (potocznie wstrząs mózgu) to przejściowe zaburzenie czynności mózgu, które zostało spowodowane przez uraz głowy. Często jest to jedyny objaw urazu, ale może współistnieć np.: z raną głowy, z krwiakiem (popularnie zwanym guzem), krwiakiem śródczaszkowym i złamaniem kości czaszki. Podstawowym objawem W. jest utrata przytomności; może trwać od kilku sekund do kilku dni (istnieje zależność pomiędzy długością okresu nieprzytomności, a ciężkością uszkodzenia mózgu). Utrata przytomności jest spowodowana zmianami fizykochemicznymi w tkance mózgowej, a szczególnie zakłócona zostaje funkcja tworu siatkowatego (układ pobudzający). Stałym objawem W. jest niepamięć wsteczna tzn. wygaszenie w pamięci momentu wypadku. Czasem niepamięcią objęte są wydarzenia poprzedzające uraz. Niepamięć trwa różnie: długo i zwykle nie przekracza jednej godziny. Występuje również niepamięć pourazowa, jest to okres od urazu do odzyskania pełnej i trwałej świadomości. Okres niepamięci pourazowej również ma znaczenie dla oceny stopnia uszkodzenia mózgu. Ponadto może wystąpić obniżenie ciśnienia krwi, wiotkość kończyn, bladość skóry i zwolnienie tętna, w cięższych przypadkach może wystąpić zaburzenie oddechu. Często chorzy skarżą się na bóle i zawroty głowy oraz wymioty, jako reakcja podrażnionej tkanki nerwowej. W. nie pozostawia następstw w funkcjonowaniu mózgu, jednak jego zdiagnozowanie powoduje konieczność dokładnego badania celem wykluczenia poważniejszych obrażeń czaszkowo-mózgowych, a w szczególności takich, które wymagają leczenia operacyjnego lub w oddziale Intensywnej Opieki Medycznej. W. nie wymaga leczenia farmakologicznego. Jedną z najcięższych postaci obrażeń mózgu jest bardzo poważne uszkodzenie przodomózgowia, przy zachowanej funkcji pnia mózgu. Pacjenci mogą pozostawać przy życiu w przewlekłym stanie wegetatywnym, który przy odpowiedniej pielęgnacji może trwać wiele lat. Niekiedy następuje poprawa, ale nie występuje prawie nigdy, gdy stan taki trwa ponad 6 miesięcy.