MIÓD PSZCZELI
A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
0 charakterystyczny słodkim smaku, aromacie (rzadziej bezwonny) i barwie, wytwarzany przez pszczołę miodną z nektaru lub spadzi. Ulegają one wstępnej przeróbce w wolu pszczoły pod wpływem enzymów i wydzieliny gruczołów ślinowych oraz enzymów pochodzących z surowca. Rośliny miododajne to rośliny drzewiaste (np. lipy, robinia, większość drzew owocowych) oraz zielne (np. gryka, koniczyna, rzepak) kwitnące obficie i długo, posiadające wonne i barwne kwiaty, które są łatwo dostępne dla pszczół. Pszczoły żywiąc się ich nektarem jednocześnie zapylają je. Z nektaru wyodrębniono kilkadziesiąt substancji aromatycznych (wyższe alkohole alifatyczne, aldehydy, ketony, estry i związki polifenolowe, m.in. aldehyd mrówkowy, octowy i izomasłowy, aceton
i diacetyl). Uważa się, że aromat i smak M. zależy także od innych związków, takich jak kwasy organiczne, cukry, aminokwasy, 5-HMF, garbniki
i woski. Dojrzewanie M., czyli dalsze przemiany chemiczne (m.in. dalszy rozpad cukrów) oraz częściowe odparowanie wody, zachodzi w ciągu 4-5 dni w nakropie (wodnisty M. złożony do plastrów pszczelich, magazynowany jako pokarm dla pszczół). Dojrzały M. zawiera ok. 20% wody (zgodnie z polską normą zawartość wody w dojrzałym M. nie może przekraczać 20%, wyjątkiem jest M. wrzosowy, w którym dopuszcza się 23% wody), 77% węglowodanów oraz związki azotowe, sole mineralne, kwasy organiczne, enzymy i nieznaczne ilości witamin, barwniki i olejki eteryczne. Wśród węglowodanów zawartość cukrów w polskich M. nektarowych i spadziowych waha się od 67 do 77%. Przeważają cukry proste. Przeciętna zawartość glukozy wynosi 30%, a fruktozy 38%. Sacharoza występuje w m. odmianowych w granicach od 0,8% (M. gryczany i wrzosowy) do 7,7% (M. akacjowy). Z dwucukrów w największej ilości spotykana jest maltoza (do 5,4%), aztrójcukrów melecytoza, występująca wyłącznie w M. spadziowych (do 28%). Ponadto w różnych typach i odmianach M. stwierdzono niewielkie ilości 22 innych cukrów. Skład chemiczny zależy w dużym stopniu od rodzaju i gatunku roślin, z których pszczoły zbierają nektar lub spadź. W różnych typach i odmianach M. odkryto ponad 300 składników należących do kilkunastu grup chemicznych, przy czym większość z nich występuje w nieznacznych ilościach. Ważną grupę związków pochodzących z nektaru lub spadzi stanowią kwasy organiczne (ok. 1%), które w zasadniczy sposób kształtują smak M. (glukonowy, jabłkowy i cytrynowy, mlekowy, bursztynowy, winowy, szczawiowy, masłowy, propionowy mrówkowy i octowy). Ponadto w miodzie spotyka się 15 innych kwasów, w tym benzoesowy i pirogronowy. Związki azotowe występują w M. w niewielkich ilościach (są to głównie enzymy z gruczołów ślinowych pszczół np. lizozym). Zawartość białka nie przekracza zwykle 0,5%. Są to głównie albuminy i globuliny, będące składnikami wydzieliny gruczołów gardzielowych pszczół. W omawianym produkcie występują ponadto związki o charakterze hormonalnym. Ważne zadanie spełnia neurohormon acetylocholina. W składzie M. spotyka się zwykle związki flawonoidowe. O smaku i aromacie M. decydują w dużym stopniu składniki olejków eterycznych pochodzące z nektaru. Barwa M. uzależniona jest przede wszystkim od obecności związków karotenoidowych (głównie beta-karotenu), ksantofilu, chlorofilu i jego pochodnych, flawonoidów i antocyjanów. Ciemnienie M. przypisuje się melanoidom, substancjom powstającym w wyniku reakcji cukrów, kwasu askorbinowego (witaminy C) i aminokwasów. Na barwę wpływają także substancje koloidowe zbudowane z białek, drobin wosku pszczelego, wody i biopierwiastków. M. zawiera niewielką ilość witamin. Zależy to głównie od obecności pyłku kwiatowego i mleczka pszczelego (zazwyczaj witaminy z grupy B w tym B,, B,, B6, kwas foliowy, kwas nikotynowy i kwas pantotenowy). Poszczególne odmiany M. różnią się zarówno liczbą jak i zawartością biopierwiastków, która wynosi średnio 0,3% (najwięcej potasu, fosforu, magnezu i wapnia, mniej żelaza, krzemu, siarki, miedzi, fluoru, cynku i manganu. Pozostałe składniki zawarte w M. określa się jako domieszki (1%). M. jest pokarmem dietetycznym, łatwo przyswajalnym, kalorycznym (ponad 300kcal w 100g), polecanym głównie dla dzieci i rekonwalescentów. M. posiada bogate właściwości biologiczne, do których należą działania antybiotyczne i konserwujące, a także inne, mające pozytywny wpływ na skórę i narządy wewnętrzne (ogrzewanie M. w temperaturze wyższej od 60°C powoduje całkowite zniszczenie zawartych w nim substancji antybiotycznych, a przechowywanie w temperaturze pokojowej powoduje utratę połowy aktywności antybiotycznej po 6 miesiącach, po 1,5 roku zanika ona prawie całkowicie). Aktywność antybiotyczna M. zależy od czynników fizykochemicznych (wysokie ciśnienie osmotyczne - duże stężeniem cukrów, kwaśny odczyn środowiska -kwasów organicznych) i chemicznych (oksydaza glukozy enzym z gruczołów gardzielowych pszczół prowadzący do powstania z glukozy nadtlenku wodoru woda utleniona). Wymienione powyżej właściwości M. warunkują jego działanie biologiczne, będące podstawą jego zastosowania w lecznictwie (leczenie M. apiterapia). Wykorzystuje się właściwości: poprawiające wydolność serca, obniżające ciśnienie krwi, rozszerzające naczynia wieńcowe, przeciwalergiczne, przeciwzapalne, wykrztuśne, regeneracyjne, regulujące czynność przewodu pokarmowego, rozszerzające naczynia nerkowe i zwiększające wydzielanie moczu, zapobiegające wytrącaniu się złogów w drogach moczowych. Korzystnie działa na skórę, rany i oparzenia, bardzo często jest stosowany w przeziębieniach. M. zajmuje ważne miejsce w kosmetyce leczniczej. Dzięki wysokim wartościom odżywczym wzbogaca on skórę w substancje biologicznie aktywne, m.in. w glikogen. Podwyższa napięcie skóry, czyni ją miękką i gładką. Ze względu na właściwości higroskopijne wchłania substancje wydzielane przez skórę. Wykazuje działanie odkażające. Na drodze osmozy powoduje wzmożenie przepływu krwi w tkance skórnej, polepszając jej odżywianie. Skóra nabywa w ten sposób elastyczności, zmarszczki ulegają wygładzeniu. Miód usuwa złuszczony naskórek, działa oczyszczająco i leczniczo, szczególnie w przypadku skóry źle ukrwionej i o rozszerzonych porach. M. jako uzupełniający środek spożywczy i dietetyczny wymaga racjonalnego dawkowania. Według specjalistów słowackich dzienna dawka M. dla osoby dorosłej wynosi 60-1 OOg, co odpowiada 3-5 łyżkom stołowym, przyjmowanym kilka razy dziennie (łyżka stołowa odpowiada około 20 g miodu). W celu zapewnienia lepszego wchłaniania należy rozpuścić go w szklance ciepłej, przegotowanej wody, herbaty lub mleka i pić 3 razy dziennie na godzinę przed jedzeniem lub godzinę po jedzeniu. Jeszcze korzystniejsze działanie uzyskuje się przez powolne wprowadzanie M. z łyżki do ust i przetrzymywanie go w nich przez dłuższy czas przed połknięciem. W ten sposób składniki czynne miodu wchłaniane są z jamy ustnej bezpośrednio do kiwi, z pominięciem układu wrotnego wątroby. M. sztuczny jest otrzymywany przez hydrolizę sacharozy albo syropu skrobiowego rozcieńczonymi kwasami. Po zobojętnieniu i zagęszczeniu oraz dodaniu substancji zapachowych i smakowych staje się produktem spożywczym zawierającym głównie produkty węglowodanowe.
MIÓD PSZCZELI
naturalny produkt spożywczy,0 charakterystyczny słodkim smaku, aromacie (rzadziej bezwonny) i barwie, wytwarzany przez pszczołę miodną z nektaru lub spadzi. Ulegają one wstępnej przeróbce w wolu pszczoły pod wpływem enzymów i wydzieliny gruczołów ślinowych oraz enzymów pochodzących z surowca. Rośliny miododajne to rośliny drzewiaste (np. lipy, robinia, większość drzew owocowych) oraz zielne (np. gryka, koniczyna, rzepak) kwitnące obficie i długo, posiadające wonne i barwne kwiaty, które są łatwo dostępne dla pszczół. Pszczoły żywiąc się ich nektarem jednocześnie zapylają je. Z nektaru wyodrębniono kilkadziesiąt substancji aromatycznych (wyższe alkohole alifatyczne, aldehydy, ketony, estry i związki polifenolowe, m.in. aldehyd mrówkowy, octowy i izomasłowy, aceton
i diacetyl). Uważa się, że aromat i smak M. zależy także od innych związków, takich jak kwasy organiczne, cukry, aminokwasy, 5-HMF, garbniki
i woski. Dojrzewanie M., czyli dalsze przemiany chemiczne (m.in. dalszy rozpad cukrów) oraz częściowe odparowanie wody, zachodzi w ciągu 4-5 dni w nakropie (wodnisty M. złożony do plastrów pszczelich, magazynowany jako pokarm dla pszczół). Dojrzały M. zawiera ok. 20% wody (zgodnie z polską normą zawartość wody w dojrzałym M. nie może przekraczać 20%, wyjątkiem jest M. wrzosowy, w którym dopuszcza się 23% wody), 77% węglowodanów oraz związki azotowe, sole mineralne, kwasy organiczne, enzymy i nieznaczne ilości witamin, barwniki i olejki eteryczne. Wśród węglowodanów zawartość cukrów w polskich M. nektarowych i spadziowych waha się od 67 do 77%. Przeważają cukry proste. Przeciętna zawartość glukozy wynosi 30%, a fruktozy 38%. Sacharoza występuje w m. odmianowych w granicach od 0,8% (M. gryczany i wrzosowy) do 7,7% (M. akacjowy). Z dwucukrów w największej ilości spotykana jest maltoza (do 5,4%), aztrójcukrów melecytoza, występująca wyłącznie w M. spadziowych (do 28%). Ponadto w różnych typach i odmianach M. stwierdzono niewielkie ilości 22 innych cukrów. Skład chemiczny zależy w dużym stopniu od rodzaju i gatunku roślin, z których pszczoły zbierają nektar lub spadź. W różnych typach i odmianach M. odkryto ponad 300 składników należących do kilkunastu grup chemicznych, przy czym większość z nich występuje w nieznacznych ilościach. Ważną grupę związków pochodzących z nektaru lub spadzi stanowią kwasy organiczne (ok. 1%), które w zasadniczy sposób kształtują smak M. (glukonowy, jabłkowy i cytrynowy, mlekowy, bursztynowy, winowy, szczawiowy, masłowy, propionowy mrówkowy i octowy). Ponadto w miodzie spotyka się 15 innych kwasów, w tym benzoesowy i pirogronowy. Związki azotowe występują w M. w niewielkich ilościach (są to głównie enzymy z gruczołów ślinowych pszczół np. lizozym). Zawartość białka nie przekracza zwykle 0,5%. Są to głównie albuminy i globuliny, będące składnikami wydzieliny gruczołów gardzielowych pszczół. W omawianym produkcie występują ponadto związki o charakterze hormonalnym. Ważne zadanie spełnia neurohormon acetylocholina. W składzie M. spotyka się zwykle związki flawonoidowe. O smaku i aromacie M. decydują w dużym stopniu składniki olejków eterycznych pochodzące z nektaru. Barwa M. uzależniona jest przede wszystkim od obecności związków karotenoidowych (głównie beta-karotenu), ksantofilu, chlorofilu i jego pochodnych, flawonoidów i antocyjanów. Ciemnienie M. przypisuje się melanoidom, substancjom powstającym w wyniku reakcji cukrów, kwasu askorbinowego (witaminy C) i aminokwasów. Na barwę wpływają także substancje koloidowe zbudowane z białek, drobin wosku pszczelego, wody i biopierwiastków. M. zawiera niewielką ilość witamin. Zależy to głównie od obecności pyłku kwiatowego i mleczka pszczelego (zazwyczaj witaminy z grupy B w tym B,, B,, B6, kwas foliowy, kwas nikotynowy i kwas pantotenowy). Poszczególne odmiany M. różnią się zarówno liczbą jak i zawartością biopierwiastków, która wynosi średnio 0,3% (najwięcej potasu, fosforu, magnezu i wapnia, mniej żelaza, krzemu, siarki, miedzi, fluoru, cynku i manganu. Pozostałe składniki zawarte w M. określa się jako domieszki (1%). M. jest pokarmem dietetycznym, łatwo przyswajalnym, kalorycznym (ponad 300kcal w 100g), polecanym głównie dla dzieci i rekonwalescentów. M. posiada bogate właściwości biologiczne, do których należą działania antybiotyczne i konserwujące, a także inne, mające pozytywny wpływ na skórę i narządy wewnętrzne (ogrzewanie M. w temperaturze wyższej od 60°C powoduje całkowite zniszczenie zawartych w nim substancji antybiotycznych, a przechowywanie w temperaturze pokojowej powoduje utratę połowy aktywności antybiotycznej po 6 miesiącach, po 1,5 roku zanika ona prawie całkowicie). Aktywność antybiotyczna M. zależy od czynników fizykochemicznych (wysokie ciśnienie osmotyczne - duże stężeniem cukrów, kwaśny odczyn środowiska -kwasów organicznych) i chemicznych (oksydaza glukozy enzym z gruczołów gardzielowych pszczół prowadzący do powstania z glukozy nadtlenku wodoru woda utleniona). Wymienione powyżej właściwości M. warunkują jego działanie biologiczne, będące podstawą jego zastosowania w lecznictwie (leczenie M. apiterapia). Wykorzystuje się właściwości: poprawiające wydolność serca, obniżające ciśnienie krwi, rozszerzające naczynia wieńcowe, przeciwalergiczne, przeciwzapalne, wykrztuśne, regeneracyjne, regulujące czynność przewodu pokarmowego, rozszerzające naczynia nerkowe i zwiększające wydzielanie moczu, zapobiegające wytrącaniu się złogów w drogach moczowych. Korzystnie działa na skórę, rany i oparzenia, bardzo często jest stosowany w przeziębieniach. M. zajmuje ważne miejsce w kosmetyce leczniczej. Dzięki wysokim wartościom odżywczym wzbogaca on skórę w substancje biologicznie aktywne, m.in. w glikogen. Podwyższa napięcie skóry, czyni ją miękką i gładką. Ze względu na właściwości higroskopijne wchłania substancje wydzielane przez skórę. Wykazuje działanie odkażające. Na drodze osmozy powoduje wzmożenie przepływu krwi w tkance skórnej, polepszając jej odżywianie. Skóra nabywa w ten sposób elastyczności, zmarszczki ulegają wygładzeniu. Miód usuwa złuszczony naskórek, działa oczyszczająco i leczniczo, szczególnie w przypadku skóry źle ukrwionej i o rozszerzonych porach. M. jako uzupełniający środek spożywczy i dietetyczny wymaga racjonalnego dawkowania. Według specjalistów słowackich dzienna dawka M. dla osoby dorosłej wynosi 60-1 OOg, co odpowiada 3-5 łyżkom stołowym, przyjmowanym kilka razy dziennie (łyżka stołowa odpowiada około 20 g miodu). W celu zapewnienia lepszego wchłaniania należy rozpuścić go w szklance ciepłej, przegotowanej wody, herbaty lub mleka i pić 3 razy dziennie na godzinę przed jedzeniem lub godzinę po jedzeniu. Jeszcze korzystniejsze działanie uzyskuje się przez powolne wprowadzanie M. z łyżki do ust i przetrzymywanie go w nich przez dłuższy czas przed połknięciem. W ten sposób składniki czynne miodu wchłaniane są z jamy ustnej bezpośrednio do kiwi, z pominięciem układu wrotnego wątroby. M. sztuczny jest otrzymywany przez hydrolizę sacharozy albo syropu skrobiowego rozcieńczonymi kwasami. Po zobojętnieniu i zagęszczeniu oraz dodaniu substancji zapachowych i smakowych staje się produktem spożywczym zawierającym głównie produkty węglowodanowe.