MECHANORECEPTORY

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

MECHANORECEPTORY

narządy zmysłów reagujące na zmiany energii mechanicznej: dotyk, ucisk, ciśnienie, ciążenie, rozciąganie (dilatore-ceptory) i zmiana położenia (ruch). Do grupy tej należą: receptory dotyku (ciałka Paciniego, ciałka Meissnera, organy końcowe Ruffiniego, krążki Merkela), proprioceptory (położone w mięśniach, ścięgnach i stawach umożliwiające ocenę pozycji całego ciała i jego poszczególnych fragmentów), błędnik i kanały półkoliste ucha. M. umożliwiają zachowanie właściwej pozycji ciała w stosunku do wektora siły grawitacji (inna pozycja jest właściwa dla człowieka, a inna dla
np. leniwca), inne o wzajemnym położeniu różnych części ciała względem siebie (informacja o zasadniczym znaczeniu we wszystkich formach lokomocji i skoordynowanych ruchach), rejestrują informację dotyczącą m.in. kształtu, faktury, wagi rozmaitych obiektów i o ich rozmieszczeniu w otoczeniu, wpływają na czynność organów wewnętrznych dostarczając informacji o wypełnieniu żołądka, odbytnicy, pęcherza moczowego, ciśnieniu krwi itd. Absorbują one energię bodźców docierających z otoczenia i przetwarzają ją w procesie transdukcji w energię elektryczną (potencjał receptorów)'). Najprostszymi M. są wolne zakończenia nerwów w skórze (reakcja na ból), pobudzane przez kontakt skóry z jakimkolwiek przedmiotem. Nieco bardziej skomplikowany jest receptor dotykowy, położony u podstawy włosa. Pobudzany jest pośrednio poprzez zginanie lub zmianę pozycji włosa (aktywne są tylko wtedy, gdy włos się porusza zwane są, więc receptorami fazowymi). Inne receptor)' rozmieszczone są swobodnie w skórze i innych tkankach składają się z zakończenia nerwowego otoczonego rożnie skonstruowanymi tkankami modulującymi bodziec. M. mogą się adaptować do stałego bodźca, co skutkuje zaprzestaniem wysyłania potencjału pomimo ciągłego działania bodźca np. ciałka Paciniego reagujące na ucisk.