A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
LEISZMANIOZA
choroba tropikalna wywołana przez pierwotniaki Leiszmania przenoszone przez moskity z rodzaju Phlebotomus. Są to pierwotniaki z gromady wiciowców (Mastigophora) pasożytujące na organizmie człowieka rozwijając się wewnątrz białych ciałek krwi (leukocytów), po ukłuciu komara pierwotniaki przedostają się z prądem krwi. Leiszmanioza jest chorobą pasożytniczą występującą w ponad 80 krajach ciepłej strefy klimatycznej, zapada na nią około 1,5-2 min osób rocznie. Wyróżniamy leiszmaniozę trzewną, leiszmaniozę skórną i leiszmaniozę skórno-śluzówkową. Postać trzewna (kalaazar, czarna febra, gorączka dumdum) wywoływana jest przez wiciowce Leishmania donovani (nazwa od nazwiska badaczy: Leishman i Donovan), Leishmania infantum i Leishmania chagasi i należy do najgroźniejszych odmian choroby. Leisz-manioza trzewna występuje endemicznie w 60 krajach. Śmiertelne epidemie występują często w Bangladeszu, Indiach, Nepalu, Sudanie, Brazylii. Jest to najcięższa postać leiszmaniozy i nie leczona może prowadzić do śmierci. Objawy mogą wystąpić nawet do roku od czasu zakażenia. Najczęściej jednak pojawiają się po okresie kilku tygodni. Objawy kliniczne obejmują powiększenie wątroby i śledziony, gorączkę oraz zmiany skórne o charakterze owrzodzeń. Zmiany skórne mogą przetrwać nawet kilka lat mimo leczenia. Leczenie polega na podawaniu chemioterapeutyku -pentamidyny. Postać skórna (biały trąd, czyrak z Delhi, wrzód wschodni) wywoływana jest przez wiciowce Leishmania major, Leishmania tropica, Leishmania mexicana, Leishmania aeothiopica. Choroba charakteryzuje się owrzodzeniami skóry i towarzyszącą im martwicą, a mija po kilku miesiącach pozostawiając liczne blizny. Jej ob-jawami są zmiany na odkrytych powierzchniach ciała. Najczęściej zajmowane są twarz, szyja, kończyny górne i dolne, a w miejscu wszczepienia pojawia się guzek, który może się powiększyć i zamienić na przewlekłe owrzodzenie. Rany przez różne okresy się nie goją i pozostawiają typową, zagłębioną bliznę. Rozpoznanie choroby następuje w przypadku dodatniego wyniku badań parazytologicznych (barwiony rozmaz lub hodowla ze zmian chorobowych). Postać skórno-śluzówkowa (pendynka) wywołana przez Leishmania brasiliensis, pojawia się w Boliwii, Brazylii i Peru. W jej przebiegu dochodzi do uszkodzenia tkanek miękkich, chrząstek i kości nosa, a deformacje twarzy bywają znaczne. W wyniku nadkażeń bakteryjnych może dojść do śmierci. Na leiszmaniozę nie ma szczepionki, a nieleczona powoduje śmierć. Coraz częściej dochodzi do współistnienia leiszmaniozy i AIDS. Leczenie przeprowadza się najczęściej antymonem i antybiotykami (pentamidina).