A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
KIŁA
(lues), syfilis; weneryczna choroba układowa wywołana przez Krętka bladego (Treponema pallidum). Jest to ściśle beztlenowy, spiralny, ruchliwy, trudno barwliwy drobnoustrój widoczny w ciemnym polu mikroskopu. Poza organizmem szybko ginie i nie można go hodować na podłożach. Do zakażenia dochodzi w wyniku kontaktów płciowych, przeniesienia krętków przez łożysko z matki na płód oraz w wyniku kontaktu z zakażonym materiałem laboratoryjnym. Postacie kiły dzieli się, w zależności od rodzaju zakażenia, na: nabytą i wrodzoną. Rozpoznanie opiera się na wykazaniu w badaniu mikroskopowym, w ciemnym polu widzenia obecności w zakażonej tkance charakterystycznych krętków. Pomocne w diagnostyce są badania serologiczne tzw. niekrętkowe i krętkowe. Testy RPR (ang. rapid plasma reagin) i VDRL (ang. venerai disease research laboratories) oraz zaliczane do swoistych badań krętkowych badanie fluorescencyjne (FTA) i test mikrohemaglutynacji na obecność przeciwciał skierowanych przeciw krętkom są podstawą diagnostyki. Wyniki badań serologicznych niekrętkowych mogą być określane ilościowo i służą wtedy do monitorowania leczenia. W wyjątkowych przypadkach można uzyskać fałszywie dodatni wynik badania RPR lub VDRL szczególnie w przypadku współistnienia zakażenia HIV W przypadku kiły OUN. rozpoznanie oparte jest na ocenie serologicznej płynu mózgowo-rdzeniowego. Przebieg kiły w pierwszych 2, 3 latach od zakażenie cechuje występowanie wielu objawów, nie są one jednak patognomoniczne dla kiły. Kiła pierwotna - pierwszym objawem zakażenia jest plamkowata zmiana w miejscu wniknerwu słuchowego i charakterystyczny kształt zębów - tzw. zęby Hutchinsona), podniebienie gotyckie, nawarstwienie okostnej w obrębie obojczyka i podudzi, nos siodełkowaty, czaszka kwadratowa. Na błonach śluzowych występują charakterystyczne ogniska zmleczeń, a na narządach płciowych kłykciny kiłowe płaskie (condylomata lata) - na żołędzi, kroczu, okolicy odbytu. W wyjątkowych przypadkach dochodzi do zapalenia nerek, opon mózgowych, błony naczyniowej oka, zapalenia stawów. Choroba nieleczona postępuje i przechodzi w stan klinicznego utajenia - kiła utajona. Kita utajona - w tym okresie jedynym potwierdzeniem istnienia zakażenia jest badanie serologiczne. Za wczesne stadium utajenia uważa się okres trwania zakażenia krótszy niż jeden rok. Utrzymujące się zakażenie powyżej roku nie stanowi potencjalnego źródła zakażenia dla otoczenia. W niektórych przypadkach, jeżeli nie podjęto leczenia, może dojść do nawrotu choroby - drugiego stadium zakaźnego. Kiła trzeciorzędowa - rozwija się w przypadku niekorzystnego przebiegu choroby. Obserwuje się wówczas objaw)' ze strony układu sercowo-naczyniowego, powikłania w postaci tętniaka aorty, zapalenia mózgu (neurosyfilis), wiądu rdzenia, postępującej demencji. Zmianom tym towarzyszą kilaki (guzowateziarniniaki swoiste najczęściej w skórze, również w kościach, stawach i narządach wewnętrznych), zapalenia szpiku kostnego, głuchota, artropatia Charcota, opóźniony rozwój umysłowy i fizyczny Za charakterystyczny objaw kiły czynnej uważane jest zapalenie miąższowe rogówki. Odczyny serologiczne we krwi są dodatnie w tym okresie. Kiła wrodzona późna przebiega łagodnie, jednak z trwałym uszkodzeniem psychicznym i fizycznym.