A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
KESONOWA CHOROBA
choroba dekompresyjna; rozpoznanie choroby opiera się na dobrze zebranym wywiadzie. Przyczyną choroby jest uwalnianie się pęcherzyków gazu (zwykle azotu) w tkankach, spowodowane zbyt szybkim spadkiem ciśnienia w otoczeniu. Dochodzi do rozpuszczenia się we krwi i tkankach dodatkowych ilości tlenu i azotu. Eliminacja nadmiaru azotu zależna jest od różnicy ciśnień. Stopień zawartości gazu w tkankach warunkuje powstawanie pęcherzyków gazu. Do przyczyn powstawania choroby dekompresyjnej zalicza się: szybkie wynurzenie po nurkowaniu na głębokości większej niż 10m, szybkie wzniesienie się (dekompresja w samolocie), przebywanie w warunkach wysokiego ciśnienia (choroba kesonowa - np. w sztolni), niedostateczne ciśnienie powietrza w kabinie samolotu. Objawy choroby dekompresyjnej: bóle mięśniowe w kończynach mogą być pierwszym zwiastunem choroby (obserwowane najczęściej u nurków w obrębie stawu ramiennego i kończynach dolnych), często nie są dokładnie umiejscowione natężenie bólu może się nasilać. Objawy neurologiczne: mózgowe. Mogą towarzyszyć bólowi lub występować niezależnie. Stopień nasilenia objawów jest różnorodny od wystąpienia parestezji do ujawnienia się objawów mózgowych zbliżonych do udaru: splątanie, drgawki, śpiączka. Spowodowane są one paradoksalnym zatorem gazowym tętnic, uwalnianiem się gazu w tętnicach i obrzękiem mózgu. Objawy rdzeniowe: początkowo łagodne osłabienie kończyn, ich drętwienie, aż do niedowładu kończyn. Dochodzi do porażenia poprzecznego rdzenia kręgowego spowodowanego zatorem żylnym z ogniskową martwicą i obrzękiem rdzenia kręgowego. Rokowanie w tym czasie jest pomyślne w przypadku zastosowania powtarzanego leczenia tlenem w komorze hiperbarycznej. Objawy płucne: głównie napady duszności z kaszlem. Przyczyną jest tworzenie się pęcherzyków gazu w żyłach płucnych (masywna zatorowość naczyń), co powoduje uwalnianie substancji o działaniu naczynioruchowym wyzwalającym kaszel. Narasta ból w klatce piersiowej i duszność. Objawy ze strony ucha środkowego: zmiany wywołane są krwawieniami w przestrzeniach płynowych i układzie naczyniowym błędnika. Objawy ogólne: znużenie, świąd skórny, wysypka, obrzęk skórny, plamistość marmurkowata skóry, piekące pęcherzyki na skórze, bóle brzucha. Objawy kostno-stawowe: zwolnione krążenie krwi powoduje gromadzenie się azotu w układzie kostnym. Pęcherzyki azotu gromadzą się w zatokach kostnych, zatykają naczynia i prowadzą do martwicy kości. Zjawiska te występują w miednicy, w nasadach i przy nasadach kości długich - udowej, ramiennej, rzadziej w ich trzonach. Proces rozwija się podstępnie, prowadząc do przewlekłych bólów i uszkodzenia stawów. Wykrywanie na podstawie badań radiologicznych kości, ale w początkowych stadiach zdjęcie rtg nie wykazuje żadnych zmian. Zapobieganie chorobie dekompresyjnej wiąże się z ograniczeniem głębokości i czasu nurkowania, by nie było potrzebne stosowanie przerw dekompresacyjnych. Dzięki temu ogranicza się wychwytywanie gazu. Wykonywane badania gazometria krwi tętniczej, morfologia, EEC, rtg płuc i kości. Leczenie. Choroba dekompresyjna wymaga zastosowania rekom-presji w celu uniknięcia poważnych następstw. Rekompresję wykonuje się w komorze hiperbarycznej. Leczenie ogólne sprowadza się do tlenoterapii 100% tlenem i do uzupełniania płynów. W przypadku martwicy kości leczenie ortopedyczne polega na nawierceniu kanałów w przy nasadzie kości, co umożliwia wydostanie się gazu z tkanek miękkich i ułatwia ożywienie tkanek obumarłych. Zajęte procesem chorobowym stawy są odciążane nawet na kilka miesięcy. W zaawansowanych zmianach zwyrodnieniowych wykonywane są skomplikowane procedury wchodzące w zakres ortopedii rekonstrukcyjnej - przeszczepy kości, osteotomie, alloplastyki.