A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
JAJNIKI
parzyste gruczoły płciowe wchodzące w skład żeńskiego układu rozrodczego. Położone są w dolnej części jamy brzusznej w pobliżu bocznych ścian macicy, zbudowane są z części rdzennej i korowej zawierającej tzw. pęcherzyki jajnikowe. W zewnętrznych warstwach jajnika leżą pęcherzyki pierwotne, głębiej pęcherzyki wtórne tzw. pęcherzyki Craafa. W jajnikach, na drodze oogenezy powstają komórki jajowe - żeńskie komórki rozrodcze. W korze jajnika znajduje się około 200tys. pęcherzyków pierwotnych zawierających komórki jajowe. Struktury te rosną, tworząc najpierw pęcherzyki wtórne, a później dojrzewające (zwane pęcherzykami Craafa). Pęknięty pęcherzyk Graafa (jajeczkowanie, owulacja) uwalnia komórkę jajową, która (podobnie jak plemniki) przeszła już podział redukcyjny i zawiera 23 chromosomy. Jest to kluczowa faza tzw. cyklu jajnikowego. W jego pierwszej połowie pęcherzyk przez 14 dni dojrzewa pod wpływem wydzielanych przez przysadkę hormonów (FSH i LH). Około 14 dnia następuje wspomniane jajeczkowanie. Druga połowa cyklu (kolejne 14 dni) to faza ciałka żółtego (lutealna). Jeśli komórka jajowa zostanie zapłodniona, to powstałe z pękniętego pęcherzyka Graafa ciałko żółte produkuje progesteron przygotowujący macicę na przyjęde zarodka. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, to ciałko żółte zanika. Czynność wewnątrzwy-dzielnicza jajników obejmuje wytwarzanie estrogenów, progesteronu, androgenów, relaksyny, hormonu polipeptydowego. Czynność J. regulowana jest za pośrednictwem gonadotropin przysadkowych. Rytmiczne zmiany wydzielania w układzie wewnątrzwydzielniczym: podwzgórze-przysadka-jajnik powodują cykl miesiączkowy. Po okresie klimakterium, kiedy zanika jego czynność, jajniki zanikają przybierając postać niewielkich grudek.