A - B -
C - D -
E - F -
G - H -
I - J -
K - L -
M - N -
O - P -
R - S -
T - U -
W - Z
BERYL (Be, beryllium); kruchy, twardy, srebrzystoszary metal, stosowany w reaktorach jądrowych, lampach rentgenowskich, jarzeniowych i cyklotronach, do utwardzania stopów (głównie miedzi - brąz berylowy), w produkcji ceramicznej i szkła artystycznego. Obecnie jest stosowany głównie w przemyśle lotniczym. Sole berylu są bardzo trujące. Choroba wywołana wdychaniem pyłów i dymów zawierających związki berylu to beryloza. Dawniej kontakt z berylem był powszechny w wielu dziedzinach przemysłu, m.in. w elektronice, fabrykach chemicznych i przy produkcji żarówek fluorescencyjnych. Pojawia się u osób z nadwrażliwością na beryl, czasami nawet po krótkotrwałej ekspozycji. Najczęściej forma ostra przebiega pod postacią chemicznego zapalenia płuc, ale może dotyczyć też innych tkanek np. spojówki, skóra. W postaci przewlekłej tworzą się liczne ziarniniaki w płucach i węzłach chłonnych, identyczne jak w sarkoidozie. Objawami są zwykle: duszność, kaszel, utrata wagi ciała, ból w klatce piersiowej i zmęczenie. Faza ostra może być śmiertelna, w przewlekłej dochodzi do stopniowego pogarszania wydolności oddechowej i przeciążenia prawego serca (przewlekłe serce płucne), co może również doprowadzić do zgonu. Leczenie: objawowe, fazie przewlekłej sterydy
|